Ptak kiwi ciekawostki
Kiwi, nielotny symbol Nowej Zelandii, to niezwykły ptak. Prowadzi nocny tryb życia, ma pióra przypominające sierść, a jego zwyczaje rozrodcze łamią wszelkie ptasie standardy, czyniąc go jednym z najbardziej fascynujących i osobliwych stworzeń na naszej planecie.
Ostatnia aktualizacja: 2026-01-12 18:21:47
25 ciekawostek o ptaku kiwi
- Kiwi to jedyne ptaki na świecie, które mają nozdrza umieszczone na samym końcu swojego długiego dzioba. Ta niezwykła cecha, w połączeniu z doskonale rozwiniętym zmysłem węchu, pozwala im dosłownie "wywąchać" pożywienie, takie jak dżdżownice i larwy, ukryte nawet kilkanaście centymetrów pod ziemią.
- Temperatura ciała kiwi jest znacznie niższa niż u innych ptaków i wynosi około 38°C, co bardziej przypomina temperaturę ssaków.
- Samica kiwi składa jajo, które jest proporcjonalnie największe w stosunku do masy jej ciała spośród wszystkich ptaków. Może ono ważyć od 20% do nawet 25% masy samicy, co w ludzkiej skali odpowiadałoby urodzeniu dziecka o wadze około 12-15 kg.
- Pomimo że są ptakami, kiwi niemal całkowicie utraciły zdolność latania. Ich skrzydła są szczątkowe, mają zaledwie kilka centymetrów długości i są ukryte pod gęstym, przypominającym sierść upierzeniem.
- Pióra kiwi bardziej przypominają włosy niż typowe ptasie pióra. Są gęste i miękkie, co zapewnia im doskonałą izolację w chłodnym, wilgotnym klimacie Nowej Zelandii.
- Kiwi to ptaki niezwykle długowieczne. Na wolności mogą żyć nawet do 50 lat, a w niewoli jeszcze dłużej, co jest imponującym wynikiem jak na ptaka o tak niewielkich rozmiarach.
- W przeciwieństwie do większości ptaków, kiwi mają w kościach szpik, podobnie jak ssaki. Ich kości nie są puste w środku, co jest typową adaptacją do latania.
- Samce kiwi przejmują obowiązki wysiadywania jaj, co jest rzadkością w świecie ptaków. Proces ten trwa wyjątkowo długo, bo aż od 70 do 85 dni.
- Kiwi mają bardzo słaby wzrok, co jest typowe dla zwierząt prowadzących nocny tryb życia. W poszukiwaniu pożywienia polegają głównie na doskonałym węchu i słuchu.
- Silne, muskularne nogi stanowią około jednej trzeciej całkowitej masy ciała kiwi. Dzięki nim potrafią nie tylko szybko biegać, ale także skutecznie bronić się przed drapieżnikami, używając ostrych pazurów.
- Kiwi to prawdziwi samotnicy. Poza okresem godowym prowadzą samotniczy tryb życia, a swoje terytoria oznaczają charakterystycznymi, piskliwymi nawoływaniami, które nocą niosą się po lesie.
- Pisklęta kiwi wykluwają się w pełni opierzone i już po kilku dniach opuszczają gniazdo, aby samodzielnie szukać pożywienia. Nie są karmione przez rodziców, co jest ewenementem wśród ptaków.
- Chociaż wyglądają niepozornie, kiwi potrafią być bardzo waleczne. Samce zaciekle bronią swoich terytoriów, a ich ostre pazury mogą zadać głębokie rany.
- W kulturze Maorysów, rdzennych mieszkańców Nowej Zelandii, kiwi są uważane za "taonga", czyli skarb, i otaczane szczególną ochroną. Ich pióra były tradycyjnie używane do tworzenia cennych płaszczy "kahu kiwi", noszonych przez wodzów.
- Kiwi są tak głęboko zakorzenione w tożsamości Nowej Zelandii, że słowem "Kiwi" potocznie określa się jej mieszkańców. Ptak ten stał się nieoficjalnym symbolem narodowym i jest chroniony prawem.
- W grudniu 2023 roku w Wellington, stolicy Nowej Zelandii, po raz pierwszy od ponad 150 lat na wolności wykluły się pisklęta kiwi brunatnego.
- Najmniejszym gatunkiem jest kiwi mały (Apteryx owenii), który osiąga zaledwie 25 cm wysokości i waży około 1,3 kg. Pierwotnie występował na Wyspie Południowej, ale został niemal całkowicie wytępiony przez drapieżniki.
- Kiwi wyewoluowały około 30 milionów lat temu i są uważane za jednych z najstarszych żyjących ptaków na Ziemi.
- W 2011 roku w Nowej Zelandii wykluł się niezwykle rzadki, całkowicie biały ptak kiwi o imieniu Manukura. Nie był albinosem, a swoją barwę zawdzięczał leucyzmowi, czyli rzadkiej mutacji genetycznej.
- DNA kiwi jest zaskakująco podobne do DNA emu, co sugeruje, że ich wspólni przodkowie mogli przybyć do Nowej Zelandii z Australii.
- Samice kiwi posiadają dwa funkcjonujące jajniki, co jest cechą nietypową dla ptaków, u których zazwyczaj w pełni rozwinięty jest tylko jeden, lewy jajnik.
- Kiwi kopią skomplikowane systemy nor, które mogą mieć kilka wyjść, aby w razie zagrożenia móc szybko uciec. W ciągu dnia odpoczywają ukryte w swoich podziemnych schronieniach.
- Przed przybyciem Europejczyków i sprowadzonych przez nich drapieżników, takich jak gronostaje, koty i psy, populacja kiwi liczyła ponad 12 milionów osobników. Jedynym naturalnym wrogiem kiwi była sowa białolica.
- Głos samca i samicy kiwi znacznie się różni. Samiec wydaje powtarzalny, wysoki pisk, podczas gdy samica ma bardziej chrapliwy i niższy głos.
- Mimo swoich niewielkich rozmiarów i braku zdolności do latania, kiwi są dalekimi krewnymi największych ptaków świata – struśi. Należą do tej samej grupy ptaków zwanej paleognatycznymi.
Dodaj ciekawostkę
Ptak kiwi pytania
Gdzie na świecie żyją ptaki kiwi?
Ptaki kiwi są endemitami, co oznacza, że naturalnie występują wyłącznie w Nowej Zelandii. Zamieszkują głównie zalesione, często strome i wilgotne obszary na Wyspie Północnej, Południowej oraz na mniejszych, przybrzeżnych wyspach tego kraju.
Czy ptaki kiwi potrafią latać?
Nie, kiwi to nieloty. Ich skrzydła są szczątkowe i ukryte pod gęstym, przypominającym sierść upierzeniem, przez co nie są w stanie wznieść się w powietrze. Zamiast latać, doskonale przystosowały się do życia na ziemi.
Co jedzą ptaki kiwi?
Dieta ptaków kiwi składa się głównie z bezkręgowców, takich jak dżdżownice, larwy, owady, ślimaki i pająki, które wyczuwają pod ziemią dzięki doskonałemu węchowi. Uzupełniają ją opadłymi owocami, nasionami, a czasami także małymi rakami i płazami.
Dlaczego ptak kiwi jest symbolem Nowej Zelandii?
Kiwi stał się symbolem Nowej Zelandii ze względu na swoją unikalność i fakt, że jest to gatunek endemiczny, nierozerwalnie związany z historią i przyrodą tego kraju. Jego wizerunek jest rozpoznawalny na całym świecie, a sami Nowozelandczycy często nazywają siebie "Kiwi".
Czy ptaki kiwi są zagrożone wyginięciem?
Tak, wszystkie pięć gatunków kiwi jest zagrożonych wyginięciem. Główne zagrożenia to drapieżnictwo ze strony wprowadzonych przez człowieka ssaków, takich jak gronostaje, szczury i psy, a także utrata naturalnych siedlisk.
Jak duży jest ptak kiwi?
Kiwi to ptaki wielkości domowego kurczaka. W zależności od gatunku, ich wysokość waha się od około 25 do 45 cm, a masa ciała wynosi od 1,3 kg (kiwi mały) do około 3 kg (kiwi plamisty). Samice są zazwyczaj większe i cięższe od samców.
Jak kiwi znajdują pożywienie w ciemności?
Kiwi prowadzą nocny tryb życia i mają słaby wzrok, ale rekompensują to wyjątkowo czułym zmysłem węchu. Jako jedyne ptaki na świecie mają nozdrza umieszczone na samym końcu długiego dzioba, co pozwala im dosłownie "wywąchać" larwy i robaki ukryte pod ziemią.
Jak duże jest jajo ptaka kiwi?
Jajo kiwi jest nieproporcjonalnie duże w stosunku do rozmiarów ptaka. Może ważyć do 25% masy ciała samicy, co czyni je jednym z największych jaj w ptasim świecie w przeliczeniu na wielkość rodzica. Ze względu na jego rozmiar, samica na kilka dni przed zniesieniem przestaje jeść.
Kto wysiaduje jaja u ptaków kiwi?
W większości przypadków to samiec przejmuje obowiązek wysiadywania jaj, co jest rzadkością w świecie ptaków. Proces inkubacji jest bardzo długi i trwa od 75 do 85 dni. Po wykluciu samiec opiekuje się również pisklętami, ucząc je szukania pożywienia.
Jakie są naturalne zagrożenia dla kiwi?
Przed przybyciem ludzi na Nową Zelandię kiwi miały niewielu naturalnych wrogów. Obecnie największym zagrożeniem są wprowadzone drapieżniki, takie jak gronostaje, fretki, łasice, koty i psy, które polują zarówno na dorosłe osobniki, jak i na pisklęta. W naturze tylko 5% piskląt dożywa dorosłości.
Ile gatunków kiwi istnieje na świecie?
Obecnie wyróżnia się pięć gatunków kiwi. Należą do nich kiwi brunatny (obejmujący kilka podgatunków), kiwi plamisty duży, kiwi mały (plamisty mały), kiwi szary oraz kiwi Mantella. Wszystkie są chronione i endemiczne dla Nowej Zelandii.
Czy można zobaczyć kiwi na wolności?
Zobaczenie kiwi w ich naturalnym środowisku jest niezwykle trudne, ponieważ są to ptaki bardzo płochliwe i aktywne głównie w nocy. Największe szanse na spotkanie kiwi istnieją na obszarach chronionych oraz w specjalnych rezerwatach i centrach hodowlanych, które organizują nocne wycieczki z przewodnikiem.
Jakie działania podejmuje się w celu ochrony kiwi?
Ochrona kiwi w Nowej Zelandii jest priorytetem i obejmuje szeroko zakrojone programy, takie jak "Kiwi Recovery". Działania te koncentrują się na kontroli populacji drapieżników, tworzeniu bezpiecznych "korytarzy ekologicznych", a także na programie hodowli w niewoli i reintrodukcji ptaków do środowiska naturalnego.
Czy ptaki kiwi żyją w stadach?
Kiwi są ptakami terytorialnymi i zazwyczaj żyją samotnie lub w parach monogamicznych. Para broni swojego terytorium, regularnie patrolując jego granice i pozostawiając odchody w celu odstraszenia intruzów.
Jak długo żyją ptaki kiwi?
Kiwi są ptakami długowiecznymi. W bezpiecznych warunkach, wolnych od drapieżników, mogą żyć od 25 do nawet 50 lat, w zależności od gatunku i warunków środowiskowych. Długość życia w dużej mierze zależy od presji drapieżników w danym regionie.
Dodaj pytanie / odpowiedź
Zobacz również:
Paczki wiedzy
powiązane z dzisiejszym dniem:
Ostatnio zaktualizowane:
