Surykatka ciekawostki
Surykatki to niewielkie, niezwykle towarzyskie ssaki drapieżne z rodziny mangustowatych, zamieszkujące pustynne i półpustynne tereny południowej Afryki.
Znane są z charakterystycznej pozycji, w której stoją wyprostowane na dwóch łapach, co pozwala im wypatrywać drapieżników.
Ostatnia aktualizacja: 2026-01-19 14:23:33
20 ciekawostek o surykatkach
- atunek został po raz pierwszy naukowo opisany w 1776 roku przez niemieckiego przyrodnika Johanna Christiana Daniela von Schrebera, który nadał mu nazwę Viverra suricatta. Obecnie uznawaną nazwą systematyczną jest Suricata suricatta.
- Zwierzęta te zamieszkują wyłącznie Afrykę Południową, a ich zasięg występowania obejmuje głównie pustynie Kalahari i Namib, tereny Namibii, Botswany, Republiki Południowej Afryki oraz południowo-zachodniej Angolii.
- Czarne zabarwienie sierści wokół oczu surykatek nie jest jedynie ozdobą. Pełni funkcję fizjologiczną, działając jak naturalna przeciwsłoneczna pomada do opalania, która chroni wrażliwe oczy przed olśniewającym działaniem afrykańskiego słońca.
- Surykatki są zwierzętami wybitnie stadnymi, żyjącymi w grupach zwanych klanami lub gangami, które liczą zazwyczaj do 30 osobników, choć odnotowano stada nawet do 40 członków.
- Żyją w rozbudowanych systemach nor, które same kopią, a głębokość tych podziemnych schronień może sięgać nawet 2 metrów.
- Podstawę ich pożywienia stanowią owady i inne bezkręgowce, ale zjadają również małe ptaki, gady, gryzonie oraz uzupełniają dietę pokarmem roślinnym, takim jak soczyste melony czy bulwy. Ta urozmaicona dieta oraz nawadnianie się poprzez zjadanie wilgotnych korzeni pozwala im przeżyć wiele miesięcy bez bezpośredniego dostępu do wody.
- Ciąża u surykatek trwa około 11 tygodni, a w miocie rodzi się średnio od 2 do 4 młodych, choć zdarzają się mioty liczące nawet do 8 osobników.
- Samica może wydać na świat do trzech miotów w ciągu roku.
- W języku angielskim surykatki znane są jako "meerkat", co jest błędem językowym. Nazwa ta została zapożyczona z języka niderlandzkiego, gdzie słowo "meerkat" w rzeczywistości oznacza koczkodana.
- Młode surykatki są stosunkowo łatwe do oswojenia.
- Starsze osobniki organizują tak zwane "szkoły łowieckie", w których stopniowo uczą młode, jak radzić sobie z niebezpieczną zdobyczą, taką jak skorpiony. Proces ten zaczyna się od przynoszenia martwych skorpionów, przez żywe, ale pozbawione żądła, aż po dostarczanie w pełni uzbrojonych osobników, z którymi młode muszą sobie już poradzić samodzielnie.
- Prawo do rozrodu rości sobie zazwyczaj jedna, dominująca samica alfa. Co ciekawe, ta sama samica może być niezwykle opiekuńcza wobec własnego potomstwa, podczas gdy wobec podporządkowanych samic bywa bezwzględna, zabijając ich młode i zmuszając je do pełnienia roli mamek przy karmieniu i opiece nad swoimi dziećmi.
- Charakterystyczne stanie na tylnych łapach, które uczyniło surykatki tak rozpoznawalnymi, służy nie tylko obserwacji otoczenia i wypatrywaniu drapieżników. Poranne przyjmowanie tej pozycji pozwala im także efektywnie regulować temperaturę ciała, wystawiając ciemniejszy brzuch, który działa jak kolektor słoneczny, na działanie promieni słonecznych.
- Surykatki posiadają niezwykle rozwiniętą komunikację. Ich sygnały alarmowe są zróżnicowane w zależności od rodzaju zagrożenia - inne dźwięki oznajmiają atak drapieżnego ptaka z powietrza, a inne zbliżanie się naziemnego wroga. Co więcej, potrafią one rozróżniać poszczególnych członków swojego stada po wydawanych przez nich odgłosach.
- Pomimo niewielkich rozmiarów, surykatki są niezwykle odważne i solidarne. W przypadku bezpośredniego ataku drapieżnika, zamiast uciekać, często stają do grupowego starcia, szczerząc zęby, strosząc sierść i wspólnie przeganiając intruza, aby obronić swoją grupę rodzinną.
- Badacze z Uniwersytetu w Cambridge przez 15 lat obserwowali 40 grup surykatek na pustyni Kalahari i doszli do wniosku, że zwierzęta te nie tylko uczą swoje młode, ale także posiadają swoje własne tradycje, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie, co jest niezwykle rzadkie w świecie zwierząt.
- Surykatki należą do najbardziej morderczych zwierząt na Ziemi, jeśli wziąć pod uwagę śmiertelność wewnątrzgatunkową. Szacuje się, że aż co piąta surykatka umiera w wyniku agresji ze strony innego osobnika ze swojego gatunku.
- Sieć tuneli wykopanych przez stado surykatek to prawdziwe podziemne miasto. Nory te są imponująco rozbudowane, wyposażone w liczne komory i wiele wyjść ewakuacyjnych, a ich głębokość może sięgać nawet 2 metrów, zapewniając schronienie przed palącym słońcem i drapieżnikami.
- Surykatki mają wyjątkowo skuteczną metodę na spożywanie jadowitych skorpionów. Wbrew powszechnej opinii, nie są one całkowicie odporne na jad. Sekret ich sukcesu leży w precyzyjnie wypracowanej technice, której młode muszą się nauczyć od starszych osobników - dzięki temu potrafią zneutralizować i zjeść zdobycz, nie narażając się na śmiertelne użądlenie.
- Kiedy dochodzi do konfliktu terytorialnego między dwoma klanami surykatek, nie są to jedynie pojedyncze utarczki. Grupy te mogą toczyć ze sobą prawdziwe, zorganizowane bitwy. Zdarza się, że stają naprzeciw siebie w linii, po czym szarżują na wrogi gang, walcząc o dominację na danym terenie.
Dodaj ciekawostkę
Surykatka pytania
Gdzie żyją surykatki?
Surykatki występują głównie na pustyniach i sawannach Afryki Południowej, zwłaszcza w Botswanie, Namibii i Republice Południowej Afryki. Zamieszkują podziemne nory, które chronią je przed upałem i drapieżnikami.
Jak wygląda surykatka?
Surykatka ma smukłe ciało, długi ogon i duże oczy otoczone czarnymi plamkami. Osiąga około 30 cm długości ciała, a jej ogon może mieć nawet 25 cm. Waży zaledwie około 700 gramów.
Dlaczego surykatki stoją na dwóch łapach?
Surykatki stoją pionowo, by obserwować otoczenie i wypatrywać drapieżników. W grupie zawsze jedna lub kilka pełni rolę „strażnika”, ostrzegając resztę stada przed zagrożeniem specjalnym sygnałem dźwiękowym.
Co jedzą surykatki?
Ich dieta składa się głównie z owadów, ale jedzą też małe gryzonie, jaszczurki, ptaki, jaja, a czasem korzenie i owoce. Surykatki mają wyjątkową odporność na jad niektórych skorpionów, które również stanowią część ich menu.
Jak długo żyją surykatki?
Na wolności surykatki żyją średnio od 6 do 8 lat, a w warunkach zoo mogą dożyć nawet 12 lat. Długość życia zależy od warunków środowiska i zagrożeń ze strony drapieżników.
Czy surykatki są zwierzętami społecznymi?
Tak, surykatki to bardzo społeczne zwierzęta. Żyją w grupach zwanych „klanami” lub „gangami”, które liczą od 10 do 30 osobników. Wspólnie wychowują młode, bronią terytorium i polują.
Jak surykatki komunikują się między sobą?
Surykatki używają szerokiej gamy dźwięków - od ćwierków po piski - aby informować o niebezpieczeństwie, przywoływać członków grupy lub utrzymywać kontakt podczas żerowania. Każdy dźwięk ma określone znaczenie.
Kto opiekuje się młodymi surykatkami?
W stadzie surykatek za młode odpowiadają nie tylko rodzice, ale całe stado. Niektóre osobniki, zwane „nianami”, pilnują młodych w norze, podczas gdy reszta poluje lub pełni wartę.
Czy surykatki mają naturalnych wrogów?
Tak, ich głównymi drapieżnikami są ptaki drapieżne, takie jak orły i sokoły, a także węże i szakale. Dlatego surykatki zawsze utrzymują czujność i korzystają z systemu ostrzegania w grupie.
Czy surykatki można trzymać w domu?
Nie, surykatki nie nadają się do życia w domu. Potrzebują przestrzeni, grupy i środowiska zbliżonego do naturalnego. W wielu krajach ich posiadanie jako zwierząt domowych jest nielegalne.
Jak surykatki radzą sobie z upałem?
Surykatki spędzają najgorętsze godziny dnia w swoich norach, gdzie temperatura jest znacznie niższa niż na powierzchni. Ich futro również chroni je przed intensywnym słońcem.
Czy surykatki są inteligentne?
Tak, surykatki wykazują dużą inteligencję społeczną. Potrafią współpracować, planować działania i uczyć się od siebie nawzajem - szczególnie młode uczą się technik polowania od dorosłych.
Jak rozmnażają się surykatki?
Samica rodzi zwykle od 2 do 5 młodych po około 11 tygodniach ciąży. Młode pozostają w norze przez pierwsze dwa tygodnie, a po wyjściu uczą się życia w grupie pod opieką dorosłych.
Dlaczego surykatki są tak lubiane przez ludzi?
Surykatki wzbudzają sympatię swoim towarzyskim zachowaniem, ciekawskim spojrzeniem i „uśmiechniętym” pyskiem. Ich życie w grupie przypomina ludzką współpracę, co czyni je jednymi z najbardziej fascynujących zwierząt sawanny.
Dodaj pytanie / odpowiedź
Zobacz również:
Paczki wiedzy
powiązane z dzisiejszym dniem:
Ostatnio zaktualizowane:
