Strona główna » Sport » wspinaczka » 20 ciekawostek o Edmundzie Hillarym

Edmund Hillary ciekawostki

Sir Edmund Percival Hillary był nowozelandzkim himalaistą, polarnikiem i dyplomatą. Przeszedł do historii jako pierwszy człowiek, który wraz z nepalskim Szerpą Tenzingiem Norgayem stanął na szczycie Mount Everestu.

Ostatnia aktualizacja: 9 lipca 2026

20 ciekawostek o Edmundzie Hillarym

Pracował zawodowo jako pszczelarz
Edmund przed rozpoczęciem profesjonalnej kariery wspinaczkowej i podróżniczej pracował w rodzinnej firmie. Zajmował się zawodowo hodowlą pszczół, kontynuując zajęcie swojego ojca.
Zdobył Everest w maju 1953 roku
Historyczne wejście na szczyt najwyższej góry globu miało miejsce o godzinie 6:30 rano 29 maja 1953 roku.
zobacz: 6 ciekawostek o górze Mount Everest
Zostawił na szczycie słodycze
Himalaista w ramach podziękowania i tradycji zostawił w śniegu na wierzchołku góry drobne słodycze oraz niewielki krzyżyk przekazany mu przez kierownika całej wyprawy.
Elżbieta II nadała mu tytuł
Królowa Wielkiej Brytanii po udanej ekspedycji w Himalaje uhonorowała go tytułem szlacheckim. Podróżnik zyskał oficjalnie prawo do posługiwania się przedrostkiem Sir.
Jego twarz trafiła na banknot
Władze Nowej Zelandii zdecydowały o umieszczeniu wizerunku himalaisty na oficjalnym banknocie o nominale pięciu dolarów. Decyzja ta uczyniła go pierwszym obywatelem w historii tego kraju, który znalazł się na walucie będąc jeszcze przy życiu.
Zdobył Biegun Południowy traktorem
Nowozelandczyk po górskich sukcesach zajął się eksploracją Antarktydy. W 1958 roku w ramach większej ekspedycji dotarł na Biegun Południowy wykorzystując do tego celu specjalnie przystosowane traktory z napędem gąsienicowym.
Rodzina zginęła w katastrofie
Życie prywatne podróżnika w 1975 roku legło w gruzach. Jego pierwsza żona Louise oraz 16-letnia córka Belinda zginęły na miejscu podczas tragicznej katastrofy lotniczej, do której doszło krótko po starcie małego samolotu z lotniska w Katmandu.
Służył w siłach powietrznych
Podczas trwania II wojny światowej zaciągnął się do Królewskich Nowozelandzkich Sił Powietrznych. Pełnił tam funkcję nawigatora pokładowego.
Doznał groźnych poparzeń
Służba wojskowa na Pacyfiku zakończyła się dla niego dotkliwym wypadkiem. Ciało himalaisty uległo rozległym i bolesnym poparzeniom, które wymagały wielomiesięcznej rehabilitacji, zanim mógł ponownie wrócić w wysokie góry.
Przepłynął rzekę Ganges
W 1977 roku zorganizował innowacyjną ekspedycję polegającą na rejsie w górę świętej indyjskiej rzeki. Ekipa wykorzystała szybki ślizgacz motorowy, płynąc pod prąd od samego ujścia do oceanu, aż po zlokalizowane wysoko w Himalajach źródła.
Nepal nadał mu obywatelstwo
Wdzięczny za dekady bezinteresownej pomocy rząd Nepalu przyznał mu w uznaniu zasług honorowe obywatelstwo kraju w 2003 roku. Żaden cudzoziemiec nie otrzymał wcześniej takiego państwowego wyróżnienia.
Założył organizację Himalayan Trust
Z myślą o niesieniu pomocy lokalnej społeczności założył fundację zajmującą się rozwojem bazy edukacyjnej i medycznej w trudno dostępnych rejonach nepalskich gór.
Zbudował liczne szkoły
Działalność jego funduszu powierniczego doprowadziła do sfinansowania i postawienia od podstaw 27 budynków szkolnych oraz dwóch w pełni wyposażonych górskich szpitali.
Prezydent Polski przyznał mu odznaczenie
Podróżnik odwiedził Polskę w połowie 2004 roku. Ówczesny prezydent Aleksander Kwaśniewski wręczył mu wtedy Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za całokształt działalności charytatywnej i wybitne osiągnięcia sportowe.
Spisał swoje własne wspomnienia
Autor wydał w Polsce dwie autorskie pozycje książkowe. Były to reportaż z wyprawy na lodowy kontynent zatytułowany "Na przełaj przez Antarktydę" oraz autobiografia skupiona na przeżyciach z wejścia na Everest.
Lotnisko w Lukli powstało z jego inicjatywy
Fundacja zebrane z dotacji pieniądze przeznaczyła między innymi na wyrównanie zbocza i wybudowanie małego lądowiska w miejscowości Lukla. Projekt ten drastycznie ułatwił zaopatrzenie okolicznych wiosek.
Poleciał na biegun z Neilem Armstrongiem
Działania podróżnicze pozwoliły mu na skompletowanie wyczynów niedostępnych dla innych. W jednej z późniejszych wypraw na rejon Bieguna Północnego towarzyszył mu pierwszy człowiek na Księżycu.
Jego organizm przestał tolerować wysokość
Długoletnie i bardzo częste pobyty w strefach rozrzedzonego powietrza doprowadziły z wiekiem do trwałej utraty fizjologicznej zdolności do aklimatyzacji. Lekarze wprost zakazali mu ponownych wspinaczek w najwyższe partie Himalajów.
Zmarł po ataku serca
Podróżnik zakończył życie 11 stycznia 2008 roku we własnym łóżku w klinice w nowozelandzkim Auckland. Przyczyną bezpośrednią była nagła i nieodwracalna niewydolność mięśnia sercowego.
Dyplomacja stała się jego pracą
Ostatnie lata aktywności zawodowej spędził na prestiżowej posadzie rządowej. Nowa Zelandia oddelegowała go na stanowisko ambasadora reprezentującego interesy państwa na terenie sąsiednich Indii.

Dodaj ciekawostkę

Edmund Hillary pytania

Kiedy i gdzie się urodził?

Edmund Percival Hillary przyszedł na świat 20 lipca 1919 roku w Auckland, największym mieście Nowej Zelandii. Tam również spędził większość swojego życia.

Z kim wspiął się na Mount Everest?

Tego historycznego wyczynu dokonał w towarzystwie miejscowego przewodnika. Jego wspinaczkowym partnerem był nepalski Szerpa Tenzing Norgay.

Kiedy dokładnie zdobyli ten szczyt?

Dojście na wierzchołek najwyższej góry świata miało miejsce rano, dokładnie 29 maja 1953 roku. Stanowili oni część dużej, dziewiątej brytyjskiej wyprawy wysokogórskiej.

Czym zajmował się Hillary zawodowo?

Mimo światowej sławy odkrywcy, z wykształcenia i zawodu był on pszczelarzem. Pasiekę przejął po swoim ojcu i wracał do tej pracy po każdej zakończonej ekspedycji.

Czy wspinacze używali tlenu podczas ataku szczytowego?

Tak, na wysokości powyżej 8000 metrów powietrze jest zbyt rzadkie do normalnego oddychania. Zarówno Hillary, jak i Norgay korzystali z dodatkowych butli z tlenem w tak zwanej Strefie Śmierci.

Co himalaiści zostawili na szczycie Everestu?

Przebywali na wierzchołku około 15 minut. Zanim zaczęli schodzić, Hillary zakopał w śniegu mały krzyżyk, natomiast Norgay zostawił dla buddyjskich bogów drobną ofiarę z jedzenia.

Czy Hillary dotarł kiedyś na biegun południowy?

Tak, w 1958 roku wziął udział w potężnej wyprawie transantarktycznej. Osiągnął wtedy biegun południowy, używając do podróży przez mróz i lód zmodyfikowanych traktorów rolniczych.

Jakie odznaczenie otrzymał po powrocie z Everestu?

Na wieść o zdobyciu szczytu, młoda królowa brytyjska Elżbieta II natychmiast przyznała mu tytuł szlachecki. Od tego momentu oficjalnie nazywano go Sir Edmundem Hillarym.

Na jakim banknocie widnieje jego wizerunek?

Osiągnięcia wspinacza zostały docenione przez rząd Nowej Zelandii. W 1992 roku, jako pierwsza żyjąca osoba niebędąca głową państwa, trafił na banknot o nominale 5 dolarów nowozelandzkich.

Co założył dla mieszkańców Himalajów w 1960 roku?

Będąc bardzo zżytym z kulturą nepalską, powołał on do życia specjalną fundację o nazwie Himalayan Trust. Instytucja ta przez dekady budowała nowe szkoły, lokalne szpitale oraz górskie lądowiska.

Jakie honorowe obywatelstwo otrzymał w 2003 roku?

Podczas wielkich obchodów 50. rocznicy pierwszego wejścia na szczyt Everestu, rząd Nepalu nagrodził jego zasługi. Został on oficjalnie honorowym obywatelem Nepalu.

Czy brał udział w operacjach wojskowych?

Tak, w czasie trwania II wojny światowej służył jako nawigator w Królewskich Nowozelandzkich Siłach Powietrznych (RNZAF). Przeżył tam nawet groźny wypadek podczas jednego z lotów szkoleniowych.

Jaką funkcję dyplomatyczną pełnił pod koniec życia?

W latach 1985–1988 reprezentował interesy swojego kraju jako dyplomata. Pełnił prestiżową funkcję nowozelandzkiego Wysokiego Komisarza w Indiach, Nepalu oraz Bangladeszu.

Z jakiego powodu zmarł podróżnik?

Sir Edmund Hillary zmarł w wieku 88 lat, w piątek 11 stycznia 2008 roku. Główną przyczyną zgonu w szpitalu w Auckland była ostra niewydolność serca.

Dodaj pytanie / odpowiedź

Wylosuj kolejną paczkę wiedzy

TOP 10 PACZEK WIEDZYz kategorii: wspinaczka

📅 lipiec 2026

Kliknij dzień aby zobaczyć rocznice

Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	Sb	Nd
		1 (4)	2 (2)	3 (1)	4 (6)	5 (1)
6 (5)	7 (3)	8 (4)	9 (2)	10 (2)	11 (1)	12 (5)
13 (1)	14 (3)	15 (3)	16 (4)	17 (4)	18 (1)	19
20 (3)	21 (3)	22 (2)	23 (2)	24 (3)	25 (2)	26 (1)
27 (1)	28 (5)	29 (6)	30 (3)	31 (4)