Strona główna » Moda »
Kapelusze ciekawostki
Kapelusz to sztywne lub uformowane nakrycie głowy składające się z główki oraz otaczającego ją ronda, służące do ochrony przed warunkami atmosferycznymi, celów ceremonialnych bądź wyrażania statusu społecznego. Od starożytnego greckiego petasos po cylindry i fedory, stanowi jeden z najważniejszych i najbardziej symbolicznych elementów w dziejach ubioru .
Ostatnia aktualizacja: 2 września 2026
15 ciekawostek o kapeluszach
- Ekwadorski rodowód kapelusza panama
Słynny kapelusz panama wcale nie pochodzi z Panamy, lecz od stuleci wyplatany jest ręcznie w Ekwadorze z liści palmy "Carludovica palmata". Nazwę zyskał po tym, gdy w 1906 roku prezydent Theodore Roosevelt założył go podczas wizyty na budowie Kanału Panamskiego. - Zatrucie rtęcią i Szalony Kapelusznik
Powiedzenie „szalony jak kapelusznik” odnosi się do realnej choroby zawodowej (eretyzmu). Od XVII wieku do filcowania futra bobrów i królików stosowano azotan rtęci, którego toksyczne opary wywoływały drżenie mięśni, halucynacje i zmiany psychiczne u rzemieślników. - Brytyjski podatek od kapeluszy z 1784
W 1784 roku rząd Wielkiej Brytanii wprowadził specjalny podatek od luksusu nakładany na męskie kapelusze. Wewnątrz każdego nakrycia głowy urzędnicy wbijali specjalny stempel skarbowy, a za jego fałszowanie groziła kara śmierci. - Grecki petasos pierwszym kapeluszem
Pierwszym znanym w historii nakryciem głowy z wyraźnym rondem chroniącym przed słońcem i deszczem był starogrecki petasos z V wieku p.n.e. Nosili go głównie podróżnicy, pasterze oraz posłańcy, a w mitologii stał się atrybutem boga Hermesa. - Gesty uchylania kapelusza w etykiecie
Tradycyjny obyczaj dotykania lub uchylania ronda kapelusza na powitanie wywodzi się ze średniowiecza. Rycerze podnosili przyłbice hełmów, odsłaniając twarz na znak pokojowych zamiarów i zaufania wobec rozmówcy. - Melonik jako ochrona leśników
Słynny melonik (bowler hat) zaprojektowali w 1849 roku londyńscy kapelusznicy Thomas i William Bowler na zamówienie arystokraty Edwarda Coke'a. Miał chronić głowy konnych strażników leśnych przed uderzeniami niskich gałęzi drzew. - Rewolucja kapeluszowa Atatürka z 1925
W 1925 roku przywódca Turcji Mustafa Kemal Atatürk wydał dekret zakazujący noszenia tradycyjnego fezu na rzecz zachodnich kapeluszy z rondem. Nowe prawo miało symbolizować natychmiastową modernizację i sekularyzację państwa. - Składany cylinder sprężynowy Chapeau Clac
W 1840 roku francuski kapelusznik Antoine Gibus opatentował cylinder składany (chapeau claque). Wewnątrz jedwabnej konstrukcji zamontował metalowe sprężyny, co pozwalało spłaszczyć wysoki cylinder jednym uderzeniem dłoni w szatni teatru. - Borsalino i 50 etapów produkcji
Włoska manufaktura Borsalino, założona w 1857 roku w Alessandrii, wytwarza swoje flagowe kapelusze fedora z sierści króliczej w procesie obejmującym ponad 50 operacji ręcznych i trwającym nawet do siedmiu tygodni. - Czapka frygijska symbolem wolności
Miękka, stożkowata czapka frygijska ze zgiętym czubkiem stała się międzynarodowym symbolem wolności i rewolucji. Podczas rewolucji francuskiej nosili ją jakobini (jako bonnet rouge), nawiązując do czapek wyzwalanych niewolników w Rzymie. - Kowbojski kapelusz jako miarka wody
Słynny kapelusz kowbojski „Boss of the Plains” stworzony przez Johna B. Stetsona w 1865 roku był tak gęsto filcowany i wodoodporny, że kowboje używali jego korony jako pojemnika na wodę do pojenia koni na prerii. - Mikrometryczna gęstość splotu Montecristi
Najwyższej klasy ekwadorskie kapelusze Montecristi Superfino posiadają splot o gęstości przekraczającej 4000 węzłów na cal kwadratowy. Ich utkanie z mikroskopijnych włókien zajmuje jednemu mistrzowi nawet do ośmiu miesięcy pracy. - Dramat czapników z Danbury
Miasto Danbury w stanie Connecticut było w XIX wieku stolicą kapelusznictwa w USA, produkując miliony sztuk rocznie. Powszechne zatrucia oparami rtęci w tamtejszych fabrykach zyskały w medycynie oficjalną nazwę Danbury Shakes. - Mit o braku kapelusza Johna F. Kennedy'ego
Powszechny mit głosi, że prezydent John F. Kennedy uśmiercił modę na kapelusze, występując z odkrytą głową podczas inauguracji w 1961 roku. W rzeczywistości założył wtedy tradycyjny jedwabny cylinder, zdejmując go jedynie na czas przemówienia. - Zwężana taśma wewnątrz główki
Skórzany potnik (sweatband) wszywany wewnątrz główki kapelusza nie tylko chłonie wilgoć, ale posiada wszytą miniaturową taśmę ze sznurkiem, która pozwalała na mikroregulację obwodu do kształtu czaszki właściciela.
Dodaj ciekawostkę
Kapelusze pytania
Z jakich podstawowych części składa się kapelusz?
Głównymi elementami są główka (korona) okrywająca wierzch głowy, płaskie rondo osłaniające twarz oraz otok, czyli ozdobna wstążka u podstawy.
Czym różni się fedora od kapelusza trilby?
Fedora posiada szersze rondo i podłużne wgniecenie w koronie, natomiast trilby ma znacznie węższe rondo mocno podwinięte z tyłu ku górze.
Skąd naprawdę pochodzi kapelusz Panama i z czego jest zrobiony?
Wbrew nazwie pochodzi z Ekwadoru i jest ręcznie pleciony z włókien liści palmy toquilla (łyczkowca dłoniastego).
Czym różni się cylinder od melonika?
Cylinder to wysoki, sztywny kapelusz w kształcie walca noszony do fraka, a melonik ma niską, półkolistą główkę przypominającą owoc melona.
Z jakich materiałów produkuje się klasyczne kapelusze filcowe?
Najbardziej luksusowe modele powstają z filcu z włosa króliczego lub bobrowego, a tańsze wersje wytwarza się ze spilśnionej wełny owczej.
Dlaczego kapelusznicy w XIX wieku tracili zmysły (syndrom szalonego kapelusznika)?
Do obróbki filcu używano toksycznego azotanu rtęci, co prowadziło do przewlekłego zatrucia, drżenia mięśni i zaburzeń psychicznych.
Co to jest szapoklak (gibus)?
To składany cylinder sprężynowy, który dzięki wewnętrznemu mechanizmowi można było złożyć na płasko i wygodnie wnieść do szatni teatru.
Jak dobrać rozmiar kapelusza?
Mierzy się obwód głowy centymetrem krawieckim około 1 cm powyżej uszu i brwi, a uzyskana liczba centymetrów stanowi rozmiar kapelusza.
Co to jest potnik w kapeluszu i do czego służy?
To skórzany lub bawełniany pasek wszyty wewnątrz główki, który wchłania pot i chroni zewnętrzny materiał przed zabrudzeniem.
Czym charakteryzuje się kapelusz kowbojski (stetson)?
Posiada bardzo szerokie rondo wywinięte po bokach oraz wysoką główkę z wgłębieniem, chroniąc przed słońcem i deszczem podczas jazdy konnej.
Co to jest kanotier (boater)?
To sztywny, letni kapelusz ze słomki o płaskiej główce i prostym rondzie, noszony na przełomie XIX i XX wieku przez wioślarzy i gondolierów.
Jak prawidłowo czyścić i przechowywać kapelusz z filcu?
Należy go szczotkować miękką szczotką w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i trzymać w pudełku opartym na koronie, by nie odkształcić ronda.
Dodaj pytanie / odpowiedź
TOP 10 PACZEK WIEDZYz kategorii: Moda
- 120 ciekawostek o tatuażach
- 218 ciekawostek o kolczykach
- 315 ciekawostek o Yves Saint Laurent
- 415 ciekawostek o kapeluszach
- 514 ciekawostek o pierścionkach
- 614 ciekawostek o krawacie
- 710 ciekawostek o Coco Chanel
- 810 ciekawostek o Christianie Diorze
- 910 ciekawostek o Guccio Guccim
- 108 ciekawostek o Calvinie Kleinie
📅 październik 2026
Kliknij dzień aby zobaczyć rocznice
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | Sb | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1
(2)
|
2
(2)
|
3
(3)
|
4
(4)
| |||
|
5
(4)
|
6
(2)
|
7
(1)
|
8
(2)
|
9
(4)
|
10
(3)
|
11
(1)
|
|
12
(2)
|
13
(1)
|
14
|
15
(4)
|
16
(3)
|
17
(4)
|
18
(3)
|
|
19
(5)
|
20
|
21
(3)
|
22
(3)
|
23
(3)
|
24
(3)
|
25
(1)
|
|
26
(2)
|
27
(3)
|
28
(5)
|
29
(1)
|
30
(2)
|
31
(3)
| |
0 Komentarzy