Strona główna » Ludzie » podróżnicy »
Janusz Korczak podróżnik ciekawostki
Janusz Korczak był polsko-żydowskim lekarzem, wybitnym pedagogiem, pisarzem i działaczem społecznym. Przeszedł do historii jako wielki obrońca praw dziecka, całkowicie oddany swoim podopiecznym, którym towarzyszył aż do tragicznej śmierci w obozie zagłady.
Ostatnia aktualizacja: 9 lipca 2026
18 ciekawostek o Januszu Korczaku
- Naprawdę nazywał się Henryk Goldszmit
Pisarz posługiwał się w życiu literackim pseudonimem Janusz Korczak, który był zbitką dwóch wymyślonych wcześniej podpisów. Prawdziwe imię, jakie nadano mu po jego dziadku, brzmiało Henryk (Hersz) Goldszmit. - Pseudonim zaczerpnął od Kraszewskiego
Artystyczny przydomek wyewoluował wprost z tytułu popularnej powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego "Historia o Janaszu Korczaku i pięknej miecznikównie". - Studiował medycynę na carskim uniwersytecie
Edukację akademicką zakończył w 1905 roku na Wydziale Lekarskim ówczesnego Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Tuż po studiach rozpoczął praktykę w stołecznym Szpitalu dla Dzieci im. Bersonów i Baumanów. - Prowadził audycje radiowe jako Stary Doktor
Pomiędzy 1934 a 1936 rokiem wygłaszał na antenie radiowej niezwykle popularne i ciepłe pogadanki. Słuchacze znali go z eteru wyłącznie pod pseudonimem "Stary Doktor". - Rok jego urodzin pozostaje sporny
Historycy nie potrafią jednoznacznie ustalić dokładnej daty jego przyjścia na świat. Dokumenty wskazują na lipiec 1878 lub 1879 roku ze względu na spóźnione zgłoszenie faktu narodzin przez ojca do urzędu carskiego. - Stworzył innowacyjną gazetę dla dzieci
Lekarz założył w 1926 roku czasopismo "Mały Przegląd", stanowiące cotygodniowy dodatek do polskojęzycznego "Naszego Przeglądu". Unikatowy charakter tego pisma polegał na tym, że cały kontent od początku do końca tworzyły same dzieci. - Dom Sierot wciąż opiekuje się dziećmi
Wybudowany w 1912 roku z inicjatywy Towarzystwa "Pomoc dla Sierot" budynek w Warszawie przetrwał wojenną pożogę. Gmach ten po dziś dzień służy jako aktywny dom dziecka kontynuujący misję opiekuńczą twórcy. - Domagał się izby modlitewnej dla młodzieży
Pedagog dbał nie tylko o fizyczny, ale również duchowy rozwój powierzonych mu podopiecznych. W projektach swoich budynków zawsze prosił o wyznaczenie specjalnego, cichego pokoju służącego dzieciom wyłącznie do modlitwy i samotnej refleksji. - Przebierał się za świętego mikołaja
Wychowawca każdego roku osobiście przebierał się w świąteczny strój, czerpiąc ogromną radość z rozdawania podarunków najbiedniejszym podopiecznym. - Trzy razy odmówił ocalenia własnego życia
Niemieccy oficerowie wielokrotnie proponowali mu opuszczenie getta i uratowanie własnego życia. Za każdym razem kategorycznie odmawiał wyjazdu, nie chcąc pozostawić bezbronnych sierot samych sobie. - Zginął razem z dwustoma wychowankami
Korczak poprowadził pochód blisko dwustu swoich podopiecznych na Umschlagplatz w sierpniu 1942 roku. Cała grupa trafiła do towarowych wagonów jadących bezpośrednio do komór gazowych w niemieckim obozie zagłady w Treblince. - Wykładał teozofię i współpracował z masonami
Słynny pedagog łączył w sobie wiele zróżnicowanych życiowych dróg i światopoglądów. Jego biografia obejmowała aktywną działalność w strukturach masońskich, głębokie studium teozofii oraz czerpanie z dziedzictwa żydowskiego i polskiego jednocześnie. - Sąd zmienił datę jego śmierci
Pierwotne powojenne sądy uznały umownie, że zmarł on 9 maja 1946 roku. Sąd Rejonowy w Lublinie w 2015 roku oficjalnie zniósł to zarządzenie i ustalił prawomocnie datę śmierci na dzień 7 sierpnia 1942 roku na terenie Treblinki. - Zadebiutował opowiadaniem o ulicznikach
Jego pierwszą dłuższą pracą literacką była opowieść "Dzieci ulicy". Ukazywała się ona w druku w podziale na niewielkie części jako specjalny dodatek do popularnej "Czytelni dla wszystkich". - Traktował młodych jako równych partnerów
Fundamentalną zasadą jego innowacyjnego systemu wychowawczego był głęboki szacunek i dialog. Przeprowadzał z najmłodszymi długie dyskusje na trudne, życiowe tematy, niwelując narzuconą wyższość dorosłego nad podopiecznym. - Niemiec w pociągu znał jego twórczość
Jeden z esesmanów pilnujących ładunku przed odjazdem pociągu z Umschlagplatz rozpoznał w nim autora znanej i lubianej w dzieciństwie książki "Król Maciuś Pierwszy". Zaoferował mu on wtedy ostatnią szansę na opuszczenie peronu. - Nigdy nie poznał własnej matki w dorosłości
Rodzina Goldszmitów zmagała się z kryzysami emocjonalnymi i wczesną utratą więzi, co mogło popchnąć młodego Henryka w stronę opieki nad najsłabszymi i odrzuconymi dziećmi. - Igor Newerly przejął jego gazetę
Twórca kierował pionierskim "Małym Przeglądem" z ogromnym sukcesem do 1930 roku. Przekazał potem pałeczkę redaktora naczelnego w ręce swojego zaufanego współpracownika Igora Newerlego.
Dodaj ciekawostkę
Janusz Korczak podróżnik pytania
Skąd wziął się jego słynny pseudonim?
Swój literacki pseudonim zaczerpnął bezpośrednio z tytułu popularnej powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego zatytułowanej „Historia o Janaszu Korczaku i pięknej miecznikównie”.
Jakie inne przydomki przylgnęły do jego osoby?
Ze względu na swoją wieloletnią pracę medyczną z najmłodszymi, dzieci i dorośli w Warszawie powszechnie nazywali go „Starym Doktorem” lub potocznie „Panem Doktorem”.
Czym zajmował się w Szpitalu im. Bersonów i Baumanów?
Rozpoczął tam pracę jako lekarz pediatra tuż po studiach w 1905 roku. Przez siedem lat z pełnym oddaniem i całkowicie za darmo leczył najbiedniejsze warszawskie dzieci z rodzin robotniczych.
Co stworzył i prowadził od 1912 roku?
Został wieloletnim dyrektorem Domu Sierot dla żydowskich dzieci przy ulicy Krochmalnej w Warszawie. Prowadził tę innowacyjną placówkę opiekuńczą wspólnie z wychowawczynią Stefanią Wilczyńską.
Czym był stworzony przez niego „Mały Przegląd”?
Było to niezwykle nowoczesne czasopismo wychodzące od 1926 roku. Unikalność tej gazety polegała na tym, że była ona tworzona w całości przez dzieci i redagowana z myślą o młodych czytelnikach.
O jakich prawach dzieci głośno mówił Janusz Korczak?
Jako jeden z pierwszych na świecie domagał się całkowitego prawa dziecka do szacunku. Traktował najmłodszych nie jak własność dorosłych, lecz jako pełnoprawnych obywateli zasługujących na miłość i godność.
Jak działał sejm dziecięcy w jego sierocińcu?
Wprowadził on innowacyjny system samorządności wychowanków. Dzieci miały własny sąd i radę, co uczyło je zasad demokracji, brania odpowiedzialności za własne błędy i sprawiedliwego rozwiązywania sporów.
Jakie są najsłynniejsze książki dla dzieci jego autorstwa?
Największą popularność przyniosły mu dwie powieści: „Król Maciuś Pierwszy” oraz magiczna książka „Kajtuś czarodziej”. Oba te dzieła wpisały się na zawsze do kanonu polskiej literatury dziecięcej.
Co robił podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku?
Pomimo swojego podeszłego wieku, założył mundur oficerski i zgłosił się na ochotnika. Wygłaszał także w Polskim Radiu audycje nawołujące do spokoju, aby podtrzymać moralnie cywilnych mieszkańców stolicy.
Gdzie trafił jego Dom Sierot po wybuchu II wojny światowej?
Niemieckie władze okupacyjne nakazały brutalnie przenieść cały sierociniec, jego personel i podopiecznych prosto do nowo utworzonego warszawskiego getta.
Dlaczego Korczak nie uciekł z getta, mimo wielu propozycji pomocy?
Miał on kilka realnych szans na ucieczkę i ukrycie się po aryjskiej stronie miasta. Za każdym razem jednak kategorycznie odmawiał, argumentując, że nigdy nie opuści swoich dzieci w najtrudniejszych chwilach.
Co wydarzyło się na początku sierpnia 1942 roku?
W ramach likwidacji warszawskiego getta naziści kazali opróżnić sierociniec. Korczak wraz z podopiecznymi spokojnie i godnie przemaszerował na warszawski Umschlagplatz (plac przeładunkowy), skąd trafił do pociągu.
Gdzie i jak zginął Stary Doktor?
Najprawdopodobniej zginął między 5 a 7 sierpnia 1942 roku. Został zamordowany w komorze gazowej w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Treblince, gdzie do samego końca towarzyszył przerażonym dzieciom.
Dodaj pytanie / odpowiedź
TOP 10 PACZEK WIEDZYz kategorii: podróżnicy
- 120 ciekawostek o Edmundzie Hillarym
- 219 ciekawostek o Gertrude Bell
- 318 ciekawostek o Januszu Korczaku
- 417 ciekawostek o pilotce Amelii Earhart
- 517 ciekawostek o Vasco da Gamie
- 615 ciekawostek o Wojciechu Cejrowskim
- 715 ciekawostek o Martynie Wojciechowskiej
- 813 ciekawostek o Giacomo Casanovie
- 910 ciekawostek o Abelu Tasmanie
- 1010 ciekawostek o Tonym Haliku
📅 lipiec 2026
Kliknij dzień aby zobaczyć rocznice
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | Sb | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1
(4)
|
2
(2)
|
3
(1)
|
4
(6)
|
5
(1)
| ||
|
6
(5)
|
7
(3)
|
8
(4)
|
9
(2)
|
10
(2)
|
11
(1)
|
12
(5)
|
|
13
(1)
|
14
(3)
|
15
(3)
|
16
(4)
|
17
(4)
|
18
(1)
|
19
|
|
20
(3)
|
21
(3)
|
22
(2)
|
23
(2)
|
24
(3)
|
25
(2)
|
26
(1)
|
|
27
(1)
|
28
(5)
|
29
(6)
|
30
(3)
|
31
(4)
| ||
0 Komentarzy