Strona główna » Nauka » choroby » Stwardnienie rozsiane ciekawostki

Stwardnienie rozsiane ciekawostki

Stwardnienie rozsiane, znane jako SM, to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która uszkadza osłonki mielinowe w mózgu i rdzeniu kręgowym, prowadząc do zaburzeń w komunikacji między mózgiem a resztą ciała.

Ostatnia aktualizacja: 2026-01-19 14:20:39

15 ciekawostek o stwardnieniu rozsianym

Stwardnienie rozsiane po raz pierwszy opisał francuski neurolog Jean-Martin Charcot w 1868 roku w Salpêtrière w Paryżu, łącząc objawy kliniczne ze zmianami anatomicznymi.
Jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje własną tkankę nerwową, specifically osłonkę mielinową otaczającą włókna nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym.
Typowe wczesne objawy choroby obejmują zaburzenia widzenia (zapalenie nerwu wzrokowego), drętwienie kończyn, chroniczne zmęczenie oraz problemy z równowagą i koordynacją.
Rozpoznanie stardnienia rozsianego opiera się głównie na kryteriach McDonalda, które łączą objawy kliniczne z wynikami rezonansu magnetycznego, pokazującymi charakterystyczne ogniska demielinizacji.
Istnieją cztery główne postaci choroby: rzutowo-remisyjna (najczęstsza), wtórnie postępująca, pierwotnie postępująca i postępująco-nawracająca.
Czynniki ryzyka rozwoju stawrdnienia rozsianego obejmują: predyspozycje genetyczne (obecność allelu HLA-DRB1*15:01), niedobór witaminy D, palenie tytoniu oraz przebyte infekcje wirusem Epsteina-Barr.
Pierwszy lek modyfikujący przebieg choroby, interferon beta-1b, został zatwierdzony przez FDA w 1993 roku, co było przełomem w leczeniu stwardnienia rozsianego.
Częstość występowania tej choroby jest wyższa w krajach oddalonych od równika, takich jak Kanada (291 przypadków na 100 000) czy Szkocja.
Kobiety chorują około 2-3 razy częściej niż mężczyźni.
Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego często wykazuje obecność prążków oligoklonalnych, które są markerem zapalenia w OUN i pomagają w diagnostyce.
We Włoszech tradycyjna dieta śródziemnomorska bogata w kwasy omega-3 jest uważana za element wspomagający terapię.
Według danych z 2020 roku, na świecie żyje około 2,8 miliona osób ze stardnieniem rozsianym, co oznacza wzrost o 30% w porównaniu z danymi z 2013 roku.
W USA średni roczny koszt leczenia jednego pacjenta wynosi około 85 000 dolarów, a całkowity koszt społeczny choroby szacuje się na ponad 28 miliardów dolarów rocznie.
Średni wiek rozpoznania stwardnienia rozsianego to 32 lata, przy czym 80% przypadków diagnozuje się między 20 a 50 rokiem życia. Choroba dotyka ludzi w najbardziej produktywnym okresie życia.
Nowoczesne leki modyfikujące przebieg choroby mogą redukować roczną częstość rzutów nawet o 68%, a spowalniać postęp niepełnosprawności o 37% w ciągu 2 lat.

Dodaj ciekawostkę

Stwardnienie rozsiane pytania

Co powoduje stwardnienie rozsiane?

Dokładna przyczyna nie jest znana, ale prawdopodobnie wywołują ją czynniki genetyczne i środowiskowe, takie jak niedobór witaminy D, palenie papierosów czy infekcje wirusem EBV.

Jakie są objawy stwardnienia rozsianego?

Objawy mogą obejmować zaburzenia widzenia, drętwienie, osłabienie mięśni, problemy z koordynacją, zmęczenie, depresję, zaburzenia nietrzymania moczu i problemy z chodzeniem.

Czy stwardnienie rozsiane jest uleczalne?

Obecnie nie ma lekarstwa na stwardnienie rozsiane - dostępne terapie opóźniają postęp choroby, zmniejszają częstotliwość rzutów i łagodzą objawy.

Jak diagnozuje się stwardnienie rozsiane?

Diagnoza oparta jest na objawach klinicznych, wynikach rezonansu magnetycznego (MRI) oraz badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, zgodnie z kryteriami McDonalda, które uwzględniają rozproszenie zmian w czasie i przestrzeni.

Czy stwardnienie rozsiane jest śmiertelną chorobą?

Stwardnienie rozsiane zazwyczaj nie zagraża bezpośrednio życiu. Śmiertelność z powodu powikłań (np. infekcji) jest rzadka - główne przyczyny zgonów to choroby typowe dla ogólnej populacji.

Czy stwardnienie rozsiane jest zaraźliwe?

Stwardnienie rozsiane nie jest chorobą zakaźną.

Czy kobiety ze stwardnieniem rozsianym mogą mieć dzieci?

Tak, większość kobiet ze stawrdnieniem rozsianym może zostać matkami — ciąża często wiąże się z mniejszą liczbą rzutów, a płodność i poród nie są ogólnie zagrożone.

Czy stwardnienie rozsiane jest dziedziczne?

Stwardnienie rozsiane nie dziedziczy się w sposób prosty, ale bliscy krewni osoby chorej mają nieco podwyższone ryzyko zachorowania, co wynika z dzielonych genów.

Jaki lekarz zajmuje się stwardnieniem rozsianym?

Diagnozą i leczeniem stwardnienia rozsianego zajmuje się neurolog, a czasem także neuroradiolog, neurooftalmolog czy neuropsycholog.

Po co wykonuje się rezonans magnetyczny w diagnostyce stwardnienia rozsianego?

Rezonans magnetyczny pozwala zobaczyć zmiany demielinizacyjne (ogniska zapalne) w mózgu i rdzeniu, co pomaga postawić diagnozę i monitorować skuteczność leczenia.