Aluminium ciekawostki

Historia aluminium i metody produkcji

1. Pomimo swej obfitości, aluminium zostało wyodrębnione w czystej formie dopiero w 1825 roku przez duńskiego fizyka Hansa Christiana Ørsteda.
2. Przez dziesięciolecia aluminium było cenniejsze niż złoto. Cesarz Napoleon III używał zastawy stołowej z aluminium na najznamienitszych przyjęciach, podczas gdy mniej znaczący goście musieli zadowolić się naczyniami ze złota.

   zobacz: 14 ciekawostek o złocie

3. Proces, który umożliwił tanią i masową produkcję aluminium, został opracowany w 1886 roku przez Amerykanina Charlesa Martina Halla i Francuza Paula Héroulta. Metoda Halla-Héroulta jest używana do dziś.
4. Nazwa pierwiastka wywodzi się od łacińskiego słowa "alumen", oznaczającego ałun, sól znaną już w starożytności i używaną m.in. jako środek do farbiarstwa i garbowania skór.
5. Pierwsze przemysłowe zastosowania aluminium to biżuteria i elementy dekoracyjne. Dopiero później, wraz ze spadkiem ceny, zaczęto je używać w transporcie i budownictwie.

Właściwości fizyczne i chemiczne aluminium

1. Aluminium jest trzecim najpowszechniej występującym pierwiastkiem w skorupie ziemskiej, stanowiąc około 8% jej masy. Wyprzedzają go tylko tlen i krzem.
2. Czyste aluminium jest miękkie i plastyczne, dlatego do większości zastosowań praktycznych tworzy się jego stopy z dodatkiem miedzi, manganu, magnezu i krzemu.
3. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech aluminium jest jego odporność na korozję. Wynika to z powstawania cienkiej, niewidocznej warstewki tlenku aluminium, która pasywuje powierzchnię metalu, chroniąc go przed dalszym utlenianiem.
4. Aluminium jest kluczowym składnikiem materiału wybuchowego zwanego amonalem, który stanowi mieszaninę azotanu amonu i proszku aluminiowego. Proszek aluminiowy drastycznie zwiększa temperaturę i energię wybuchu.
5. Aluminium jest tak plastyczne, że z jednego kilograma tego metalu można wyciągnąć drut o długości przekraczającej nawet 100 kilometrów, co znajduje zastosowanie w produkcji przewodów elektrycznych i folii spożywczej.
6. W 2017 roku na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej odkryto pierwsze w historii bakterie "żywiące się" aluminium. Szczep bakterii Delftia acidovorans i Paenibacillus potrafi faktycznie pozyskiwać energię, utleniając powłokę aluminiowych stopów.

Zastosowanie aluminium w technologii i budownictwie

1. Wieżowiec Empire State Building, ukończony w 1931 roku, był jednym z pierwszych wielkich projektów budowlanych, w którym na masową skalę wykorzystano aluminium, zarówno w konstrukcji, jak i elementach dekoracyjnych wnętrz.
2. Mimo iż aluminium kojarzy się z lekkimi konstrukcjami, stop aluminium z domieszką magnezu, krzemu i manganu o nazwie duraluminium jest kluczowym materiałem w awiacji, łącząc niewielką wagę z wytrzymałością porównywalną do niektórych gatunków stali.
3. W astronomii, teleskopy optyczne, w tym słynny teleskop Hubble'a, pokryte są ultracienką warstwą aluminium, która tworzy doskonale odbijające lustro, pozwalające na rejestrowanie światła z najdalszych zakątków kosmosu.
4. W silnikach rakietowych, np. w promach kosmicznych NASA, paliwem stałym był często polibutadien z dodatkiem aluminium, które spalając się dostarczało ogromnych ilości energii niezbędnej do pokonania grawitacji ziemskiej.

Recykling aluminium i ekologia

1. Aluminium jest w 100% podatne na recykling i można je przetwarzać nieskończoną ilość razy bez utraty swoich właściwości. Proces recyklingu wymaga jedynie 5% energii potrzebnej do wyprodukowania aluminium z rudy.
2. Statystyczny mieszkaniec Europy lub Ameryki Północnej w ciągu swojego życia wykorzystuje ponad 300 kilogramów aluminium tylko w opakowaniach do żywności i napojów, co odpowiada masie około 22 000 puszek po napojach.
3. Recykling aluminium jest niezwykle efektywny. Około 75% całego aluminium kiedykolwiek wyprodukowanego na świecie nadal jest w użyciu, krążąc w obiegu zamkniętym dzięki procesowi ponownego przetopienia. Szacuje się, że każda puszka na napoje zawiera do 70% materiału z recyklingu.

   zobacz: 17 ciekawostek o recyklingu