Zbigniew Nienacki ciekawostki
Zbigniew Nienacki to jeden z najpoczytniejszych polskich pisarzy XX wieku, autor kultowej serii o Panu Samochodziku.
Jego prawdziwe imię i nazwisko to: Zbigniew Tomasz Nowicki.
Ostatnia aktualizacja: 2026-03-05 16:10:07
20 ciekawostek o Zbigniewie Nienackim
- Zbigniew Nienacki urodził się 97 lat temu, 1 stycznia 1929 roku. Zmarł 31 lat temu, 23 września 1994 roku.
- Zbigniew Nienacki urodził się 1 stycznia 1929 roku w Łodzi jako Zbigniew Tomasz Nowicki. Jego ojciec był dyrektorem liceum, a matka nauczycielką języka polskiego. W 1940 roku rodzina została wysiedlona przez Niemców do wsi Słupia koło Skierniewic.
- W wieku 17 lat zadebiutował powieścią „Związek poszukiwaczy skarbów”, drukowaną w odcinkach w tygodniku „Przyjaciel”. To jedno z najwcześniejszych literackich osiągnięć w Polsce powojennej.
- W 1948 roku rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, a rok później został wysłany na stypendium do Moskwy. Został wydalony za „postawę antystalinowską” po romansie z pracownicą włoskiej ambasady.
- W latach 50. pisał propagandowe artykuły dla „Głosu Robotniczego” pod pseudonimem Ewa Połaniecka, atakujące żołnierzy podziemia antykomunistycznego. Materiały te powstawały we współpracy z UB.
- W 1967 roku porzucił żonę i syna, by zamieszkać z kochanką Alicją Janeczek w Jerzwałdzie na Mazurach. Dom, w którym żył, nie miał prądu ani bieżącej wody. Gdy poznał Alicję, miała zaledwie 17 lat, 3 lata więcej od jego syna.
- Był członkiem PZPR, ORMO i PRON. W 1984 roku został zarejestrowany przez SB jako kontakt operacyjny o pseudonimie „Eremita”.
- Twierdził, że jego powieść „Raz w roku w Skiroławkach” (1983) została sprzedana w milionie egzemplarzy, choć oficjalne dane tego nie potwierdzają. Książkę nazywano „pornografią peerelowską”.
- Miał obsesję na punkcie własnego wizerunku. Często sam pisał wywiady ze sobą, gdyż nie akceptował wersji dziennikarzy.
- Ukrywał istnienie starszego brata Janusza, który był żołnierzem AK.
- Seria o Panu Samochodziku liczy 12 powieści i doczekała się ponad 160 kontynuacji autorstwa innych pisarzy. To rekord w polskiej literaturze.
- Jego książki przetłumaczono na 11 języków, w tym kirgiski i baszkirski. W 2024 roku rozpoczęto wydawanie serii po angielsku.
- „Pan Samochodzik i templariusze” (1966) stał się podstawą dla 4 ekranizacji, w tym najnowszej wersji Netflixa z 2023 roku.
- W 1964 roku otrzymał nagrodę miasta Łodzi za powieści „Podniesienie” i „Worek Judaszów” - mimo że ta druga była krytykowana za propagandowy charakter.
- Stworzył pierwszy w Polsce literacki crossover - postać Pana Samochodzika spotkała się z Winnetou (1976) i Fantomasem (1973).
- Podczas pisania „Skarbu Atanaryka” i „Pozwolenia na przywóz lwa” Nienacki pomylił daty akcji, co zauważyli tylko wtajemniczeni czytelnicy. W jednej książce czerwiec 1958 to czas akcji, w drugiej - ten sam miesiąc jest wspominany jako przyszłość.
- W młodości chciał wstąpić do Szarych Szeregów, ale nie przyjęto go, bo miał... drewniaki. „Nie można w nich maszerować” - tłumaczył mu dowódca.
- W Moskwie kolekcjonował zdjęcia aktorek z zachodnich filmów, co uznano za „przejstanie fascynacji burżuazyjną kulturą”. To jeden z powodów wydalenia.
- Jego ulubionym alkoholem była jarzębiak - nalewka z jarzębiny. Podczas pisania „Dagome iudex” wypijał dziennie butelkę.
- W 1985 roku został sparodiowany w „Szopce noworocznej” jako „Pan Samochodzik-gwałciciel małych motorynek”. Był wściekły, ale udawał, że to go bawi.
Dodaj ciekawostkę
[wpforms id="59186" title="false" description="false"]
Zbigniew Nienacki pytania
Gdzie i kiedy urodził się Zbigniew Nienacki?
Zbigniew Nienacki urodził się 1 stycznia 1929 roku w mieście Łódź (Polska).
Ile lat żył Zbigniew Nienacki?
Zbigniew Nienacki żył lat 65.
Gdzie i kiedy zmarł Zbigniew Nienacki?
Zbigniew Nienacki zmarł 23 września 1994 roku w mieście Morąg (Polska).
Spod jakiego znaku Zodiaku był Zbigniew Nienacki?
Koziorożec.
Dlaczego Zbigniew Nienacki zmienił nazwisko?
Pisarz przyjął pseudonim Nienacki po powrocie z Moskwy, gdzie został wydalony z uczelni za romans z pracownicą ambasady włoskiej. Jerzy Putrament, wpływowy literat, zasugerował mu zmianę nazwiska, aby mógł kontynuować karierę.
Jakie są najsłynniejsze książki Nienackiego?
Do jego najpopularniejszych dzieł należą:
- „Pan Samochodzik i templariusze”
- „Pan Samochodzik i niesamowity dwór”
- „Raz w roku w Skiroławkach” (skandalizująca powieść erotyczna)
- „Dagome iudex” (powieść historyczna)
Czy Nienacki współpracował z władzami PRL?
Tak, był zaangażowany w propagandę komunistyczną. Pisał paszkwile na żołnierzy AK (np. „Worek Judaszów”), należał do PZPR i ORMO, a w stanie wojennym poparł gen. Jaruzelskiego.
Jak powstał Pan Samochodzik?
Nienacki stworzył postać Tomasza N.N., muzealnika-detektywa, ponieważ w PRL nie mógł być to prywatny detektyw. Inspirował się literaturą przygodową, m.in. powieściami Jules’a Verne’a.
Dlaczego książka „Raz w roku w Skiroławkach” wywołała skandal?
Była to jedna z nielicznych powieści erotycznych w PRL, opisująca orgię w małym miasteczku. Wzbudziła kontrowersje ze względu na śmiałe jak na tamte czasy sceny.
Czy Nienacki miał problemy z cenzurą?
Raczej nie - dzięki lojalności wobec władz jego książki miały wysokie nakłady (nawet 100 tys. egzemplarzy), a cenzura przymykała oko na wątki propagandowe.
Dlaczego Nienacki porzucił rodzinę?
W latach 60. przeprowadził się do Jerzwałdu, gdzie żył z 17-letnią Alicją Janeczek, porzucając żonę i syna. Znany był z libertyńskiego stylu życia i romansów z młodymi dziewczynami.
Czy Nienacki pisał pod pseudonimem?
Tak, reportaże propagandowe podpisywał jako Ewa Połaniecka, zmieniając nawet płeć, aby uniknąć konsekwencji.
Jakie nagrody otrzymał?
Otrzymał Nagrodę Stowarzyszenia Księgarzy Polskich oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wsparcie stanu wojennego.
Czy Netflix planuje adaptacje jego książek?
W 2023 roku Netflix nakręcił nową wersję „Pana Samochodzika i templariuszy” i podobno wykupił prawa do całej serii.
Gdzie Nienacki spędził ostatnie lata życia?
Mieszkał w Jerzwałdzie na Pojezierzu Iławskim, gdzie pisał i prowadził bujne życie towarzyskie. Zmarł tam w 1994 roku.
Dodaj pytanie / odpowiedź
[wpforms id="59192"]
- 125 ciekawostek o Jamesie Pattersonie
- 221 ciekawostek o J.R.R. Tolkienie
- 321 ciekawostek o Stanisławie Wyspiańskim
- 421 ciekawostek o Władysławie Reymoncie
- 521 ciekawostek o Victorze Hugo
- 620 ciekawostek o Zbigniewie Nienackim
- 720 ciekawostek o Johnie Flanaganie
- 820 ciekawostek o Erneście Hemingwayu
- 919 ciekawostek o George’u R.R. Martinie
- 1019 ciekawostek o Julianie Tuwimie
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | Sb | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1
(3)
| ||||||
|
2
(1)
|
3
(3)
|
4
(2)
|
5
(2)
|
6
(3)
|
7
(2)
|
8
(2)
|
|
9
(2)
|
10
(1)
|
11
(1)
|
12
(2)
|
13
(2)
|
14
(5)
|
15
(3)
|
|
16
(3)
|
17
(1)
|
18
(2)
|
19
(4)
|
20
(3)
|
21
|
22
(5)
|
|
23
(2)
|
24
(1)
|
25
(2)
|
26
(4)
|
27
(3)
|
28
(1)
|
29
(2)
|
|
30
(3)
|
31
(1)
|
0 Komentarzy