Limfa ciekawostki

Limfa (chłonka) to jasny, prawie bezbarwny płyn, który krąży w specjalnym układzie naczyń limfatycznych obok układu krwionośnego.

Powstaje ona z przesączu osocza krwi do przestrzeni międzykomórkowych. Jej głównym zadaniem jest transport białek i komórek odpornościowych.

18 ciekawostek o limfie

1. Limfa składa się głównie z wody, ale zawiera też białka, sole mineralne, tłuszcze i liczne limfocyty, czyli białe krwinki odpowiedzialne za rozpoznawanie i niszczenie drobnoustrojów.

2. W spoczynku organizm wytwarza kilka litrów limfy dziennie, ale płyn ten jest stale zawracany do krwi, więc w danym momencie jego objętość w naczyniach jest znacznie mniejsza.

3. Limfa powstaje z płynu tkankowego, który przesącza się z naczyń włosowatych krwionośnych do przestrzeni między komórkami, a następnie jest „zebrany” przez cienkie naczynia limfatyczne.

zobacz: 13 ciekawostek o układzie limfatycznym

4. Najdrobniejsze naczynia limfatyczne mają budowę podobną do naczyń włosowatych, są bardzo cienkie, a ich ściany łatwo przepuszczają płyn i komórki.

5. Większe naczynia limfatyczne przypominają żyły i mają zastawki, które działają jak jednokierunkowe klapki i zapobiegają cofaniu się limfy.

6. Limfa płynie powoli – nie napędza jej serce, tylko skurcze mięśni szkieletowych, ruch klatki piersiowej podczas oddychania i rytmiczne skurcze samych naczyń limfatycznych.

7. Węzły chłonne to małe „stacje filtrujące” włączone w przebieg naczyń limfatycznych, które zatrzymują bakterie, wirusy, komórki nowotworowe i inne obce cząstki.

8. W jednym organizmie człowieka znajduje się od kilkuset do nawet ponad tysiąca węzłów chłonnych (węzły limfatyczne), skupionych m.in. w pachwinach, pachach, szyi, śródpiersiu i jamie brzusznej. Powiększają się, gdy układ odpornościowy jest pobudzony, na przykład przy infekcji – to dlatego przy anginie można wyczuć bolesne „kulki” na szyi.

9. Największym „zbiorczym” naczyniem układu limfatycznego jest przewód piersiowy, który odprowadza większość limfy z całej lewej połowy ciała i dolnych części prawej strony do dużej żyły w klatce piersiowej.

10. Tylko prawa górna część ciała (prawa ręka, prawa połowa klatki piersiowej i szyi) odprowadza limfę przez osobny, mniejszy przewód limfatyczny, nazywany przewodem limfatycznym prawym.

11. Limfa z jelit po posiłku jest mlecznobiała, ponieważ zawiera dużo chylomikronów, czyli mikroskopijnych kuleczek tłuszczu wchłoniętego z przewodu pokarmowego.

12. Limfa zbiera z tkanek nadmiar białek osocza, które nie mogły wrócić bezpośrednio do naczyń krwionośnych, dzięki czemu zapobiega obrzękom i „puchnięciu” tkanek.

13. Gdy odpływ limfy zostanie zablokowany, dochodzi do obrzęku limfatycznego – skóra i tkanki pod nią twardnieją, a kończyna może powiększyć się nawet kilkukrotnie. Obrzęk limfatyczny może być wrodzony, ale często pojawia się po usunięciu węzłów chłonnych w trakcie leczenia nowotworów, np. piersi, lub po radioterapii.

14. Narządy takie jak śledziona, grasica, migdałki i grudki chłonne w jelitach też należą do układu limfatycznego i są miejscem dojrzewania oraz „szkolenia” limfocytów.

15. W limfie krążą nie tylko limfocyty, ale także komórki żerne, np. makrofagi, które pochłaniają bakterie i „sprzątają” obumarłe komórki z tkanek.

Autor: Pasjonat

16. Limfa z obszarów dotkniętych stanem zapalnym zawiera więcej komórek odpornościowych i produktów rozpadu tkanek, dlatego węzły chłonne z tych okolic są szczególnie aktywne.

17. W warunkach prawidłowych limfa jest jałowa, czyli nie powinna zawierać dużej liczby drobnoustrojów, bo te są wyłapywane i niszczone po drodze w węzłach chłonnych.

18. Rak może rozprzestrzeniać się drogą limfatyczną – komórki nowotworowe odrywają się od guza, wnikają do naczyń limfatycznych, a następnie zatrzymują się i rosną w węzłach chłonnych jako przerzuty.

Autor: Maks

gotowe pytania

Jaki kolor ma limfa?

Zazwyczaj limfa jest bezbarwna lub lekko żółtawa. Wyjątkiem jest chłonka płynąca od jelit, która ma mlecznobiały kolor z powodu dużej zawartości tłuszczów. Limfa z wątroby może mieć barwę brunatną. ​

Czy serce pompuje limfę?

Nie, układ limfatyczny nie posiada centralnej pompy, takiej jak serce w układzie krwionośnym. Przepływ limfy wymuszany jest przez skurcze mięśni szkieletowych podczas ruchu oraz tętnienie sąsiednich tętnic. ​

Ile limfy produkuje człowiek dziennie?

W ciągu doby organizm człowieka wytwarza od 2 do 4 litrów limfy. Ilość ta może wzrosnąć nawet kilkukrotnie podczas intensywnego wysiłku fizycznego lub w stanach zapalnych. ​

Dlaczego węzły chłonne puchną?

Powiększenie węzłów chłonnych najczęściej świadczy o toczącej się w organizmie infekcji. Węzły działają jak filtry, zatrzymując bakterie i wirusy, co powoduje namnażanie się w nich limfocytów i obrzęk. ​

Gdzie limfa wraca do krwi?

Układ limfatyczny łączy się z krwionośnym w górnej części klatki piersiowej. Oczyszczona limfa wpada do dużych żył podobojczykowych, mieszając się z krwią żylną wracającą do serca. ​

Czym się różni układ limfatyczny od krwionośnego?

Układ krwionośny jest zamknięty i ma pompę (serce), natomiast układ limfatyczny jest otwarty. Oznacza to, że naczynia włosowate limfy zaczynają się ślepo w tkankach i zbierają płyn, zamiast tworzyć zamkniętą pętlę. ​

Co to jest drenaż limfatyczny?

Jest to specjalny rodzaj masażu uciskowego, który ma na celu usprawnienie przepływu chłonki. Pomaga on usunąć obrzęki, toksyny oraz nadmiar wody z organizmu, "popychając" limfę w stronę węzłów chłonnych. ​

Jakie komórki pływają w limfie?

Głównym składnikiem komórkowym limfy są limfocyty, czyli białe krwinki odpowiedzialne za odporność. Limfa transportuje je z węzłów chłonnych do krwi, aby mogły walczyć z zakażeniami w całym ciele. ​

Co oznacza obrzęk limfatyczny?

To stan, w którym limfa gromadzi się w tkankach zamiast prawidłowo odpływać naczyniami. Często objawia się on opuchlizną kończyn, uczuciem ciężkości i napięciem skóry, co może prowadzić do przewlekłych problemów. ​

Jak pobudzić krążenie limfy domowymi sposobami?

Najlepszym sposobem jest regularna aktywność fizyczna, ponieważ praca mięśni napędza limfę. Pomocne jest też picie dużej ilości wody, unikanie ciasnych ubrań oraz branie naprzemiennych ciepło-zimnych pryszniców. ​

Czy limfa transportuje tłuszcze?

Tak, limfa pełni kluczową rolę w trawieniu tłuszczów. Naczynia limfatyczne w jelitach wchłaniają cząsteczki tłuszczu z pożywienia, które są zbyt duże, by przeniknąć bezpośrednio do naczyń krwionośnych. ​

Co robi śledziona w układzie limfatycznym?

Śledziona jest największym narządem limfatycznym człowieka. Jej zadaniem jest magazynowanie limfocytów oraz filtrowanie krwi ze starych lub uszkodzonych krwinek i patogenów. ​

Czy zastoje limfy bolą?

W początkowej fazie zastoje mogą być bezbolesne i objawiać się tylko opuchlizną. Z czasem jednak nagromadzony płyn uciska tkanki i nerwy, co może powodować dyskomfort, uczucie rozpierania, a nawet ból. ​

Czy w limfie są bakterie?

W zdrowej limfie nie powinno być bakterii na stałe. Jednak podczas infekcji limfa zbiera bakterie z tkanek i transportuje je do węzłów chłonnych, gdzie są one niszczone przez komórki odpornościowe. ​