Mur Berliński ciekawostki

Budowa i system fortyfikacji

1. Mur Berliński został zbudowany w nocy z 12 na 13 sierpnia 1961 roku pod kryptonimem "Operacja Róża". Władze NRD wykorzystały czołgi i żołnierzy, by odciąć Berlin Zachodni od Wschodniego.
2. Mur nie był pojedynczą ścianą, lecz skomplikowanym systemem fortyfikacji, w skład którego wchodziły betonowe segmenty, zasieki z drutu kolczastego, wieże strażnicze i tzw. "pas śmierci".
3. Mur, zwany również "ścianą wstydu", miał 156 km długości i był strzeżony przez uzbrojonych żołnierzy, psy oraz systemy alarmowe.
4. Statystycznie co 1,7 km muru przypadała jedna wieża strażnicza - łącznie było ich 302, obsadzone przez ponad 11 tys. żołnierzy.

Ofiary i udane ucieczki

1. W ciągu 28 lat istnienia muru około 140 osób zginęło podczas próby ucieczki na Zachód, a około 5 tys. udało się przedostać.
2. W latach 1961-1989 odnotowano 5075 udanych ucieczek, w tym 574 uciekinierów, którzy przekopali pod murem tunele (najdłuższy miał 145 m).
3. Najmłodsza ofiara muru miała zaledwie 6 lat - w 1966 roku Dirk Wunderlich zginął od wybuchu miny, gdy bawił się przy granicy.

Incydenty i kontrowersje

1. Najsłynniejszym przejściem granicznym był Checkpoint Charlie, gdzie w 1961 roku stanęły naprzeciw siebie amerykańskie i radzieckie czołgi, niemal rozpoczynając III wojnę światową.
2. W NRD istniała specjalna jednostka Grenztruppen, której zadaniem było strzelenie do uciekinierów. Żołnierze, którzy odmówili, trafiali do więzienia.
3. W niektórych miejscach mur przebiegał tak blisko budynków, że ludzie wyskakiwali przez okna, by uciec. Władze zaczęły później zamurowywać okna.

Upadek i dziedzictwo

1. Mur upadł 9 listopada 1989 roku po tym, jak władze NRD ogłosiły, że obywatele mogą swobodnie podróżować na Zachód. Tysiące ludzi zaczęły rozbierać mur, używając młotków i dłut.
2. Fragmenty muru trafiły do muzeów na całym świecie, a najdłuższy zachowany odcinek (1,3 km) to East Side Gallery, pokryty malowidłami artystów.
3. Ostatni fragment muru został oficjalnie usunięty w 1991 roku, choć niektóre elementy pozostawiono jako pomniki historyczne.

Kontekst polityczny i kulturowy

1. Oficjalnym powodem budowy muru była ochrona przed "faszystami" z Zachodu, ale prawdziwym celem było zatrzymanie masowej ucieczki obywateli NRD do RFN.
2. W 1963 roku prezydent USA John F. Kennedy wygłosił w Berlinie słynne przemówienie, w którym powiedział: "Ich bin ein Berliner", wyrażając solidarność z mieszkańcami miasta.
3. Po upadku muru wielu Niemców ze Wschodu doświadczyło tzw. "Ostalgii" - tęsknoty za niektórymi aspektami życia w NRD, np. pewnością pracy czy marką samochodów Trabant.

Koszty i skala

1. Koszt budowy muru w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze wyniósł około 500 mln euro, a jego utrzymanie pochłaniało rocznie 100 mln marek NRD.