Laponia ciekawostki

Laponia to transgraniczny region kulturowy w północnej Europie obejmujący północne krańce Norwegii, Szwecji, Finlandii i Rosji, który stanowi ojczyznę rdzennego ludu Samów oraz reniferów.

Kraina ta, znana w lokalnym języku jako Sápmi, słynie z ekstremalnych zjawisk świetlnych, dziewiczej przyrody oraz statusu oficjalnej siedziby Świętego Mikołaja.

20 ciekawostek o Laponii

1. Większość świata używa nazwy Laponia, ale rdzenni mieszkańcy uważają ten termin za obraźliwy i preferują nazwę Sápmi.

2. Oficjalna flaga Laponii powiewa od 1986 roku i łączy w sobie cztery kolory symbolizujące żywioły, czyli czerwony ogień, zieloną naturę, żółte słońce i niebieską wodę.​

3. Oficjalna flaga Laponii powiewa od 1986 roku i łączy w sobie cztery kolory symbolizujące żywioły, czyli czerwony ogień, zieloną naturę, żółte słońce i niebieską wodę.​

4. Samowie są uznawani za jedyny rdzenny lud na terenie Unii Europejskiej i posiadają własne parlamenty w Norwegii, Szwecji oraz Finlandii.​

5. W fińskiej części Laponii prawo do hodowli reniferów ma każdy obywatel Unii Europejskiej zamieszkujący ten teren, podczas gdy w Norwegii i Szwecji jest to przywilej zastrzeżony wyłącznie dla Samów.

zobacz: 14 ciekawostek o reniferach

6. Zjawisko nocy polarnej znane lokalnie jako "Kaamos" sprawia, że słońce nie wschodzi ponad horyzont nawet przez 51 dni w roku w najbardziej wysuniętych na północ rejonach.

7. Tradycyjny śpiew Samów zwany joik był przez wieki zakazany przez kościoły chrześcijańskie jako grzeszny rytuał pogański.

8. Region Laponii wpisany na listę UNESCO to jeden z ostatnich w Europie obszarów, gdzie ludzie żyją wciąż w ścisłym rytmie wędrówek zwierząt hodowlanych.​

9. Klimat w tym regionie potrafi być bezlitosny, a lato trwa zaledwie dwa do trzech miesięcy, przynosząc temperatury rzadko przekraczające 25 stopni Celsjusza.

10. Powierzchnia całego regionu kulturowego Sápmi wynosi około 380 tysięcy kilometrów kwadratowych, co czyni go obszarem większym od terytorium Polski.​

Autor: Pasjonat

11. Mieszkańcy regionu piją kawę w bardzo nietypowy sposób, wrzucając do kubka kawałki skrzypiącego w zębach sera zwanego "leipäjuusto".​

12. Słynna zorza polarna w lokalnych wierzeniach była postrzegana jako iskry wywoływane przez ogon lisa polarnego uderzający o śnieżne zaspy.

zobacz: 10 ciekawostek o zorzy polarnej

13. Prawdziwym skarbem tutejszych bagien jest malina moroszka, której owoce są tak cenne, że miejscowi pilnie strzegą lokalizacji swoich ulubionych miejsc zbioru.​

14. Tradycyjny drewniany kubek "kuksa" wyrabiany z narośli na brzozie nigdy nie powinien być myty detergentami, gdyż według wierzeń zmywa to szczęście.​

15. Latem prawdziwą plagą Laponii nie są drapieżniki, lecz gigantyczne chmary komarów, które miejscowi nazywają określeniem "Räkkä".​

zobacz: 13 ciekawostek o komarach

Autor: Ola

16. W fińskiej części Laponii żyje około 200 tysięcy reniferów, co oznacza, że zwierząt tych jest tam więcej niż ludzi zamieszkujących ten region.

17. Rekordowo niską temperaturę w tym rejonie zanotowano w wiosce Pokka w 1999 roku, kiedy termometry wskazały mrożące krew w żyłach minus 51,5 stopnia Celsjusza.​

18. Główny Urząd Pocztowy Świętego Mikołaja w Rovaniemi posiada własny, unikalny kod pocztowy 96930 i obsługuje ponad pół miliona listów rocznie.

zobacz: 12 ciekawostek o Świętym Mikołaju

19. Gęstość zaludnienia w Laponii wynosi zaledwie około 2 osób na km², co jest jednym z najniższych wyników w całej Europie.

20. Najgłębszy odwiert badawczy na świecie, sięgający ponad 12 kilometrów w głąb ziemi, znajduje się na Półwyspie Kolskim w rosyjskiej części Laponii.​

Autor: Tomasz

Laponia pytania

Kiedy najlepiej jechać do Laponii na zorzę polarną?

Największe szanse na zobaczenie zorzy polarnej masz od końca września do marca. Statystycznie najlepszymi miesiącami są wrzesień, październik, luty oraz marzec, gdy noce są długie i ciemne. ​

Czy w Laponii mieszka Święty Mikołaj?

Tak, oficjalna Wioska Świętego Mikołaja znajduje się w fińskim mieście Rovaniemi, tuż na granicy koła podbiegunowego. Można tam spotkać Mikołaja osobiście przez cały rok, wysłać list z jego poczty i poczuć świąteczną atmosferę. ​

Czy w Laponii jest drogo?

Tak, Laponia jest drogim kierunkiem turystycznym, a ceny są średnio o połowę wyższe niż w Polsce. Największe koszty generują noclegi, jedzenie w restauracjach oraz zorganizowane atrakcje jak psie zaprzęgi. ​

Kim są mieszkańcy Laponii?

Rdzenną ludnością Laponii są Saamowie (Lapończycy). Posiadają oni własny język, flagę, hymn i parlament, choć nie mają własnego państwa. Obecnie stanowią mniejszość, a region zamieszkuje głównie ludność napływowa. ​

Jaki jest klimat w Laponii?

Panuje tu klimat subpolarny, co oznacza mroźne, śnieżne zimy i krótkie, chłodne lata. Zimą temperatury mogą spadać nawet do -30°C, dlatego odpowiedni, warstwowy ubiór jest kluczowy dla każdego turysty. ​

Czy w Laponii zawsze jest ciemno?

Nie zawsze. Zimą występuje zjawisko nocy polarnej (kaamos), kiedy słońce nie wschodzi ponad horyzont przez kilka tygodni, dając jedynie niebieski półmrok. Latem z kolei słońce świeci całą dobę (dzień polarny). ​

Jakie zwierzęta żyją w Laponii?

Najbardziej charakterystycznym zwierzęciem jest renifer, którego populacja jest liczniejsza niż ludzi. W lasach można też spotkać łosie, niedźwiedzie brunatne, wilki, rosomaki oraz lisy polarne. ​

Czy renifery w Laponii są dzikie?

Prawie wszystkie renifery w Laponii, choć żyją swobodnie w lasach, mają swoich właścicieli. Są zwierzętami półdzikimi, które zimą często są dokarmiane przez hodowców, a latem wędrują wolno. ​

Jaka jest stolica Laponii?

Za nieoficjalną stolicę fińskiej części Laponii uważa się Rovaniemi. Jest to największe miasto regionu, węzeł komunikacyjny i główne centrum turystyczne, w którym znajduje się słynna wioska Mikołaja. ​

Jak dostać się do Laponii z Polski?

Najszybszą opcją jest lot samolotem do Rovaniemi z przesiadką w Helsinkach (liniami Finnair). W sezonie zimowym biura podróży czasem oferują bezpośrednie loty czarterowe. Można też pojechać samochodem przez kraje bałtyckie. ​

W jakim języku mówi się w Laponii?

Język zależy od kraju: w części fińskiej mówi się po fińsku, w szwedzkiej po szwedzku itd. Saamowie używają języków lapońskich. W miejscach turystycznych bez problemu porozumiesz się po angielsku. ​

Co to jest noc polarna?

To zjawisko, podczas którego słońce w ogóle nie wschodzi ponad horyzont przez ponad 24 godziny. W Laponii panuje wtedy specyficzny, "niebieski" zmrok, a śnieg odbija światło księżyca i zorzy polarnej. ​

Czy potrzebny jest paszport do Laponii?

Jeśli jedziesz do fińskiej, szwedzkiej lub norweskiej części Laponii, wystarczy dowód osobisty, ponieważ kraje te należą do strefy Schengen. Paszport i wiza są konieczne tylko przy wjeździe do części rosyjskiej. ​

Co jedzą w Laponii?

Kuchnia lapońska opiera się na lokalnych produktach. Popularne są potrawy z mięsa renifera (np. gulasz poronkäristys), ryby (łosoś, pstrąg), grzyby leśne oraz owoce, takie jak moroszka i borówka. ​