Wywłaszczenie – o czym należy pamiętać

Proces wywłaszczenia nieruchomości może być nie lada wyzwaniem. Znajomość praw i odpowiednie przygotowanie się do postępowania administracyjnego są kluczowe, aby ograniczyć potencjalne straty. Dowiedz się z dzisiejszego artykułu, jak chronić swoje interesy.

Kiedy państwo lub władze lokalne potrzebują ziemi do realizacji projektu publicznego, właściwy organ wydaje decyzję o wywłaszczeniu. Pozbawia ona właścicieli praw do nieruchomości. W Polsce przepisy stanowią, że osobom wywłaszczeniowym należy się w zamian słuszne odszkodowanie.

Chociaż od decyzji wywłaszczeniowej można się odwołać, zwykle jest to proces długotrwały i skomplikowany, a rzadko przynoszący pozytywne skutki. Inwestycje publiczne są bowiem zwykle pod względem formalnym dobrze przygotowane. Dlatego warto skoncentrować się na aspektach prowadzących do ustalenia zadawalającego odszkodowania.

Wycena nieruchomości i odwołanie od decyzji o odszkodowaniu

Szczególną uwagę należy zwrócić na błędy rzeczoznawców majątkowych, którzy oszacowują wartość mienia na potrzeby administracyjne. Dokładna wycena nieruchomości ma kluczowe znaczenie, a nieprawidłowości mogą prowadzić do określenia zaniżonej wartości majątku. W efekcie organ ustala nieadekwatną kwotę odszkodowania. W przypadku podejrzeń, że tak się stało, zaleca się konsultację z prawnikiem specjalizującym się w roszczeniach wywłaszczeniowych, aby zweryfikował, czy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów.

Na co warto zwrócić uwagę podczas szacunków rzeczoznawcy? Istotne są dokładne oględziny nieruchomości, szczególnie przy wykorzystaniu przez specjalistę podejścia kosztowego wyceny, gdzie uwzględnia się wszystkie elementy składowe mienia, w tym meble w zabudowie czy roślinność rosnącą w glebie.

Ważne jest dokładne przeanalizowanie operatu szacunkowego (pisemnej opinii o wartości majątku). Najczęstsze błędy rzeczoznawców to:

• niepoprawne określenie przeznaczenia nieruchomości,

• nieadekwatny dobór nieruchomości podobnych,

• zbyt mała liczba nieruchomości w analizie porównawczej,

• pominięcie ograniczonych praw rzeczowych,

• nieuwzględnienie wszystkich składowych nieruchomości,

• błędy w obliczeniach.

W przypadku niewłaściwie ustalonego odszkodowania możliwe jest odwołanie się w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji. Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości wypłacane jest po zakończeniu postępowania odwoławczego. Strona ma przy tym możliwość wcześniejszego wnioskowania o zaliczkę, która wynosi od 70 do 100% ustalonej kwoty.

O czym jeszcze nie można zapomnieć w obliczu wywłaszczenia?

Większość tzw. specustaw przewiduje, że osoby wywłaszczone mogą liczyć na 5% dodatku do odszkodowania za terminowe wydanie i opróżnienie nieruchomości. Właściciele rzeczywiście zamieszkujący wywłaszczane nieruchomości mogą dodatkowo otrzymać ekwiwalent za koszty przeprowadzki, który wynosi 10 tysięcy złotych.

Jeśli po wywłaszczeniu pozostaje część nieruchomości, której właściciel nie może prawidłowo użytkować (tzw. resztówka), to może zażądać jej odkupienia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

Podsumowanie: jak chronić swoje interesy w obliczu wywłaszczenia?

Będąc stroną postępowania wywłaszczeniowego, nieocenione jest aktywne dążenie do uzyskania słusznego odszkodowania. Kluczowe w tym procesie może okazać się doradztwo doświadczonego prawnika, który pomoże w ocenie sytuacji i w dochodzeniu potencjalnych roszczeń. Warto zasięgnąć porady jeszcze przed rozpoczęciem procesu wywłaszczenia, aby zminimalizować ryzyko strat.

materiał zewnętrzny