Strona główna » zwierzęta » ryby » Czarny diabeł morski ciekawostki

Czarny diabeł morski ciekawostki

fot. Emőke Dénes / wikipedia.org (CC BY-SA 4.0)

Czarny diabeł morski (Melanocetus johnsonii) to ryba głębinowa z rodziny Melanocetidae. Jest to jedno z najbardziej przerażających stworzeń, które można spotkać w głebinach oceanów.

Ostatnia aktualizacja: 2026-01-11 15:52:19

17 ciekawostek o czarnym diable morskim

Czarny diabeł morski po raz pierwszy został okryty w 1863 roku na Maderze przez angielskiego przyrodnika Jamesa Yate Johnsona. Od jego nazwiska ryba otrzymała łacińską nazwę melanocetus johnsonii. Ryba została znaleziona martwa na powierzchni oceanu, prawdopodobnie wypchnięta z głębin przez prądy morskie
Ryba ta nazywana jest również żarnicą, rybą żmijową lub rybą zębatą.
Samice czarnego diabła morskiego są nawet 10 razy większe od samców! Podczas gdy samice mogą dorastać do 20 cm długości, samce są malutkie i mierzą zaledwie 2-3 cm. To jedna z największych różnic wielkości między płciami w królestwie zwierząt.
Była to pierwsza opisana ryba, która nie miała płetwy brzusznej.
Czarny diabeł morski występuje na głębokości od 200 do 1500 metrów.
Na głowie samicy znajduje się wyspecjalizowany, świecący organ zwany illicium. Działa on jak wędka zakończona przynętą, która świeci w ciemności dzięki bakteriom bioluminescencyjnym. To światełko przyciąga ciekawskie ryby, które zostają szybko połknięte przez czającego się diabła morskiego.
Czarny diabeł morski ma niezwykle elastyczny żołądek, który może pomieścić zdobycz nawet dwa razy większą od jego własnego ciała.
Szczęki diabła morskiego działają jak sprężyna - potrafią się błyskawicznie otworzyć, zasysając ofiarę wraz z wodą w ułamku sekundy. Zęby skierowane są do wewnątrz, więc zdobycz, która raz wpadnie do paszczy, nie ma szans na ucieczkę.
Ciało diabła morskiego jest intensywnie czarne, co stanowi doskonały kamuflaż w ciemnych głębinach. Ta głęboka czerń pochłania nawet te niewielkie ilości światła, które mogą docierać na takie głębokości, czyniąc rybę praktycznie niewidoczną dla potencjalnych ofiar i drapieżników.
Większość czasu spędza nieruchomo, czekając na zdobycz, zamiast aktywnie jej poszukiwać. Jego metabolizm jest niezwykle powolny, pozwalając przetrwać długi okres bez pożywienia.
W przeciwieństwie do większości ryb, diabeł morski nie ma łusek.
Malutki samiec czarnego diabła morskiego przyczepia się do ciała samicy i stopniowo się z nią zrasta, aż staje się jedynie "dodatkiem" dostarczającym nasienie.
Ze względu na ekstremalne środowisko życia, czarne diabły morskie są jednym z najmniej zbadanych gatunków ryb. Większość tego, co wiemy, pochodzi z badań martwych okazów, które zostały wyłowione lub wypłynęły na powierzchnię. Trudno obserwować ich zachowanie w naturalnym środowisku.
Oczy diabła morskiego są małe, ale wyspecjalizowane do wykrywania nawet najsłabszych sygnałów świetlnych w ciemności. Potrafią dostrzec delikatne bioluminescencyjne błyski innych głębinowych stworzeń oraz reagować na świecącą przynętę innych diabłów morskich.
W przeciwieństwie do ryb żyjących bliżej powierzchni, diabeł morski nie posiada pęcherza pławnego (organu pomagającego w kontroli pływalności). Na tak dużych głębokościach pęcherz pławny byłby bezużyteczny z powodu ogromnego ciśnienia.
Samice wypuszczają do wody tysiące mikroskopijnych jaj, które unoszą się w toni wodnej. Larwy, które się z nich wykluwają, wyglądają zupełnie inaczej niż dorosłe osobniki i przechodzą dramatyczną metamorfozę podczas rozwoju.
W lutym 2025 roku u brzegów Teneryfy po raz pierwszy zaobserwowano i nagrano żywego czarnego diabła morskiego. Ryba była ranna i przezyła jedynie kilka godzin.

Dodaj ciekawostkę

Czarny diabeł morski pytania

Gdzie żyje czarny diabeł morski?

Ta niezwykła ryba żyje w najciemniejszych zakątkach oceanów, na głębokościach od 200 do nawet 2000 metrów. Można ją spotkać w różnych częściach świata, głównie w strefach tropikalnych i umiarkowanych.

Jak wygląda czarny diabeł morski?

Ma dużą głowę, ogromne, ostre zęby i ciemną, niemal czarną skórę. Samice osiągają około 20 cm długości, podczas gdy samce są znacznie mniejsze - mają zaledwie kilka centymetrów. Najbardziej charakterystyczną cechą jest świecąca przynęta na głowie.

Jak czarny diabeł morski poluje?

Wabi ofiary dzięki bioluminescencyjnej przynęcie - specjalnemu organowi na głowie, który świeci dzięki bakteriom. Kiedy niczego nieświadoma ryba podpływa, diabeł morski błyskawicznie ją połyka swoimi ogromnymi szczękami.

Co je czarny diabeł morski?

Zjada ryby i inne organizmy, które znajdą się w jego zasięgu. Może połykać ofiary większe od siebie, dzięki bardzo elastycznemu żołądkowi i rozwierającym się szeroko szczękom.

Czy czarny diabeł morski jest groźny dla ludzi?

Nie. Występuje na ogromnych głębokościach, gdzie ludzie praktycznie nie docierają. Poza tym jest niewielki i nie stanowi zagrożenia dla człowieka.

Czy czarny diabeł morski ma naturalnych wrogów?

Jest mało danych na ten temat, ale większe drapieżne ryby głębinowe i kaszaloty mogą go zjadać. Jednak ze względu na swoje życie w ciemnych głębinach, nie jest łatwym celem.

Jak długo żyje czarny diabeł morski?

Dokładny czas życia nie jest dobrze poznany, ale szacuje się, że mogą żyć kilka do kilkunastu lat, w zależności od warunków środowiskowych.