Daktyle ciekawostki

Historia, pochodzenie i uprawa daktyli

1. Daktyle są uprawiane od tysięcy lat, a dowody archeologiczne wskazują, że w Mezopotamii i Egipcie znane były już około 4000 roku p.n.e. Stanowiły one podstawowy składnik diety starożytnych Sumerów i Egipcjan.
2. W czasach rzymskich daktyle były uważane za cenny przysmak i towar luksusowy. Sprowadzano je z odległych prowincji, a ich wizerunki często pojawiały się na mozaikach jako symbol dostatku.
3. Palma daktylowa została wprowadzona do Kalifornii przez hiszpańskich misjonarzy w XVIII wieku.
4. W przeciwieństwie do większości roślin owocowych, palmy daktylowe są zasadniczo dwupienne, co oznacza, że istnieją oddzielne drzewa męskie i żeńskie. Tylko żeńskie palmy wydają owoce, ale do ich zapylenia potrzebny jest pyłek z męskich drzew.
5. Dojrzewanie daktyli to proces trwający około 200 dni od zapylenia do pełnej dojrzałości. Owoce przechodzą przez cztery etapy dojrzewania, znane pod arabskimi nazwami: kimri (zielony), khalal (dojrzały rozmiar, chrupiący), rutab (dojrzały, miękki) i tamr (w pełni dojrzały, suszony na drzewie).
6. Najstarsze nasiona daktyla, które udało się wykiełkować, liczyły sobie około 2000 lat. Pochodziły one z wykopalisk w twierdzy Masada w Izraelu. Wyhodowana z nich palma, nazwana „Matuszchem”, jest genetycznym powiązaniem ze starożytnymi odmianami, które wyginęły.
7. Palma daktylowa jest niezwykle wydajna. Jedno dorosłe drzewo może produkować od 70 do nawet 300 kilogramów owoców rocznie.
8. Okres owocowania może trwać od 30 do 100 lat, w zależności od warunków i odmiany.

Właściwości zdrowotne, odmiany i zastosowanie daktyli

1. W świecie islamu daktyl ma ogromne znaczenie religijne. Według tradycji muzułmańskiej, prorok Mahomet zalecał spożywanie daktyli dla zachowania zdrowia, a sam często pościł, przerywając post właśnie tym owocem.
2. Daktyle są klasyfikowane według konsystencji miąższu na trzy główne typy: miękkie (np. odmiana Medjool), półtwarde (np. odmiana Deglet Noor) i twarde (np. odmiana Thoory).
3. W tradycyjnych społeczeństwach pustynnych daktyle były niezbędnym elementem diety podróżników i karawan. Ich wysoka kaloryczność, trwałość i wartość odżywcza pozwalały przetrwać długie podróże przez pustynię.
4. Odmiana Medjool, często nazywana „królem daktyli”, słynie z dużych rozmiarów, mięsistej tekstury i karmelowego smaku. Pochodzi z Maroka.
5. Daktyle są naturalnym słodzikiem. Ze względu na wysoką zawartość fruktozy, mogą być blendowane na pastę, która z powodzeniem zastępuje cukier w wypiekach, koktajlach i deserach, nadając im głębszy, karmelowy posmak.
6. Daktyle są prawdziwą bombą energetyczną. W 100 gramach suszonych daktyli znajduje się około 280 kalorii, 75 gramów węglowodanów i 7 gramów błonnika, co czyni je jednym z najbardziej skoncentrowanych źródeł naturalnej energii wśród owoców.
7. Mąka z pestek daktyli, będąca produktem ubocznym przemysłu daktylowego, zyskuje na popularności jako bezglutenowy i bogaty w błonnik zamiennik części mąki w piekarnictwie.
8. W kuchni bliskowschodniej daktyle nadziewa się różnymi farszami, takimi jak migdały, orzechy włoskie, pastą tahini lub nawet masłem. Tak przyrządzone daktyle podaje się często jako elegancką przekąskę dla gości.

Ciekawostki gospodarcze i tradycje związane z daktylami

1. Palma daktylowa jest wielofunkcyjna. Oprócz owoców, jej liście służyły do wyrobu mat, koszy i pokryć dachowych, a włókna wykorzystywano do produkcji lin i sznurów.
2. W wielu kulturach arabskich daktyle i mleko lub joghurt stanowią tradycyjny posiłek spożywany podczas Iftar, czyli przerwania postu w miesiącu Ramadan. Ta kombinacja zapewnia szybki zastrzyk energii oraz nawodnienie organizmu.
3. Światowa produkcja daktyli w 2022 roku przekroczyła 9,5 miliona ton. Bezkonkurencyjnym liderem jest Egipt, który wyprodukował ponad 1,7 miliona ton, co stanowi około 18 procent globalnych zbiorów. Kolejne miejsca zajmują Arabia Saudyjska, Iran i Algieria.
4. Najdroższe daktyle na świecie to odmiana Ajwa, uprawiana wyłącznie w okolicach Medyny w Arabii Saudyjskiej. Ze względu na swoją rzadkość i szczególne znaczenie religijne ich cena może osiągać nawet 200 dolarów amerykańskich za kilogram.
5. Świeże daktyle, znane jako etap rutab, są delikatne i mają subtelniejszą słodycz niż ich suszone odpowiedniki.