Strona główna » Jedzenie i picie » przyprawy » Kolendra ciekawostki

Kolendra ciekawostki

Kolendra to jedna z najstarszych i najbardziej wszechstronnych przypraw na świecie, obejmująca zarówno świeże liście (znane jako kolendra), jak i suszone nasiona (nazywane kolendrą siewną) pochodzące z rośliny Coriandrum sativum.

Należąca do rodziny selerowatych, ta aromatyczna roślina jest fundamentalnym składnikiem kuchni meksykańskiej, indyjskiej, bliskowschodniej i azjatyckiej.

Ostatnia aktualizacja: 2026-01-12 13:49:50

16 ciekawostek o kolendrze

Historia, pochodzenie i nazwa kolendry

Kolendra była uprawiana już ponad 3000 lat temu, a jej ślady znaleziono w egipskich grobowcach, w tym w grobie Tutanchamona, gdzie prawdopodobnie pełniła funkcję ofiarną i symboliczną.
Nazwa "kolendra" pochodzi od greckiego słowa "koris", oznaczającego pluskwę, co nawiązuje do intensywnego, dla niektórych nieprzyjemnego zapachu niedojrzałych nasion i liści, który przypomina woń tego owada.
Starożytni Rzymianie używali kolendry do konserwowania mięsa i maskowania zapachu zepsutej żywności, a także jako afrodyzjak. Rozprzestrzenili jej uprawę w całej Europie, w tym w Brytanii, gdzie była jedną z pierwszych przypraw wprowadzonych przez Rzymian.
Hiszpańscy konkwistadorzy wprowadzili kolendrę do Meksyku i Ameryki Południowej w XVI wieku, gdzie szybko stała się nieodłącznym elementem lokalnych kuchni, szczególnie w salsach, guacamole i tacos.

Smak, kuchnia i kontrowersje genetyczne

Polaryzujący smak kolendry to kwestia genów. Dla osób posiadających specyficzną wersję genu receptorów węchowych OR6A2, aldehydy obecne w liściach kolendry pachną intensywnie mydłem lub stęchlizną. Szacuje się, że nawet 14% ludzi ma ten problem.
Nasiona kolendry mają zupełnie inny profil smakowy niż liście. Są słodkawe, cytrusowe i lekko anyżkowe z nutą pieprzu.
W kuchni indyjskiej prażone i mielone nasiona kolendry są podstawowym składnikiem proszku curry i garam masala.
W Tajlandii korzeń kolendry jest tłuczony i używany w pastach curry nadając im ziemisty, intensywny aromat.
W kuchni wietnamskiej i tajskiej często podaje się całe gałązki kolendry jako dodatek do pho czy sajgonek, gdzie je się łodygi razem z liśćmi. Łodygi, choć bardziej włókniste, mają intensywny smak i są jadalne.

Botanika, uprawa i właściwości zdrowotne

Roślina jest jednoroczna i osiąga wysokość do 50 centymetrów. Jej dolne liście są szerokie i karbowane, podczas gdy górne są delikatne, pierzaste i podobne do kopru, a każda część rośliny ma nieco inny smak i zastosowanie kulinarne.
Kolendra jest bogata w witaminy A, C i K, a także minerały takie jak żelazo, magnez i mangan. Jej nasiona są tradycyjnie używane w ziołolecznictwie jako środek wspomagający trawienie, wiatropędny i łagodzący wzdęcia.
Olejek eteryczny z kolendry, pozyskiwany głównie z nasion, jest używany w aromaterapii do redukcji stresu i niepokoju. W przemyśle perfumeryjnym stanowi nutę serca, nadając kompozycjom świeży, pikantny charakter.
Mimo iż jest rośliną łatwą w uprawie, kolendra ma tendencję do przedwczesnego wytwarzania pędów kwiatowych przy wysokich temperaturach i stresie cieplnym, co kończy cykl wegetatywny i sprawia, że liście stają się gorzkie.
Świeża kolendra jest niezwykle delikatna i szybko więdnie. Aby przedłużyć jej świeżość, należy ją przechowywać jak bukiet kwiatów - łodygami zanurzonymi w wodzie i przykrytą luźno folią, w lodówce.
Krojenie nożem może przyspieszyć utlenianie i utratę aromatu, dlatego lepiej używać nożyczek.
80% światowej produkcji nasion kolendry pochodzi z Indii.

Dodaj ciekawostkę

Kolendra pytania

Jak smakuje kolendra?

Świeże liście kolendry mają intensywny, cytrusowo-ziołowy smak, który niektórym osobom kojarzy się z mydłem ze względu na obecność aldehydów. Nasiona kolendry mają cieplejszy, lekko orzechowy i korzenny aromat.

Do czego używa się kolendry w kuchni?

Liście kolendry są popularne w kuchni azjatyckiej, meksykańskiej i bliskowschodniej jako dodatek do zup, sałatek, curry i sosów. Nasiona stosuje się do marynat, mieszanek przypraw, pieczywa i likierów.

Czy kolendra i pietruszka to to samo?

Nie, choć wyglądają podobnie, kolendra ma intensywniejszy zapach i inny smak. Pietruszka ma bardziej łagodny aromat i jest częściej stosowana w kuchni europejskiej.

Jakie wartości odżywcze ma kolendra?

Kolendra dostarcza witamin A, C i K, a także żelaza, wapnia i antyoksydantów. Zawiera również olejki eteryczne wspierające trawienie i działanie przeciwzapalne.

Czy kolendra jest zdrowa?

Tak, kolendra wykazuje właściwości wspomagające trawienie, może obniżać poziom cukru we krwi, działać antybakteryjnie i wspierać układ krążenia.

Czy każdy lubi smak kolendry?

Nie, ponieważ u części ludzi geny odpowiedzialne za odbiór aldehydów sprawiają, że liście kolendry smakują jak mydło lub metal.

Czy można jeść kolendrę na surowo?

Tak, świeże liście kolendry dodaje się bezpośrednio do potraw, aby nadać im świeży aromat. Najlepiej dodawać je na końcu gotowania, by nie straciły smaku.

Czym różnią się liście kolendry od nasion?

Liście mają świeży, cytrusowy aromat, natomiast nasiona mają smak bardziej korzenny i są stosowane w przyprawach, mieszankach curry i wypiekach.

Czy kolendra pomaga na trawienie?

Tak, zarówno liście, jak i nasiona kolendry wspierają pracę układu pokarmowego, łagodząc wzdęcia, niestrawność i wspomagając metabolizm.

Czy kolendra ma właściwości lecznicze?

W medycynie naturalnej kolendra była stosowana jako środek moczopędny, przeciwzapalny i uspokajający. Badania wskazują także na jej potencjał w redukcji cholesterolu i glukozy.

Czy kolendra może być alergenem?

Tak, choć rzadko, kolendra może wywoływać reakcje alergiczne, takie jak wysypki, duszności czy dolegliwości żołądkowe.

Jak uprawiać kolendrę w domu?

Kolendra najlepiej rośnie w nasłonecznionym miejscu, w lekkiej, przepuszczalnej glebie. Można ją siać w doniczce lub w ogrodzie, pamiętając o regularnym podlewaniu.

Czy kolendra wspomaga odchudzanie?

Kolendra jest niskokaloryczna, wspiera metabolizm i działa moczopędnie, dlatego może być pomocna w dietach redukcyjnych jako dodatek do lekkich potraw.

Jak przechowywać kolendrę?

Świeże liście najlepiej przechowywać w lodówce owinięte w wilgotny papier lub zamrozić. Nasiona przechowuje się w szczelnych pojemnikach, w suchym i ciemnym miejscu.