Tabletka dzień po – wszystko, co musisz wiedzieć o tej metodzie antykoncepcji

Tabletka dzień po to metoda antykoncepcji awaryjnej, stosowana wtedy, kiedy doszło do stosunku bez zabezpieczeń lub kiedy nie masz pewności, że zabezpieczenie spełniło swoją rolę. Masz prawo z niej skorzystać każdorazowo, gdy zapomniałaś o swojej standardowej tabletce antykoncepcyjnej lub wspólnie z partnerem nie pamiętaliście o prezerwatywie i innych formach zabezpieczeń przed ciążą. Zawsze, gdy pojawi się ryzyko niechcianej ciąży, możesz poprosić lekarza o taki środek zapobiegawczy. Do 2017 roku tabletki dzień po dostępne były w Polsce bez recepty. Prawo jednak zmieniono, argumentując to tym, że sprzedaż tego preparatu rośnie i musi zostać uregulowana. Poza tym pojawiły się głosy, że bez konsultacji z lekarzem, tabletka będzie zażywana przez kobiety w ciąży, co stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Receptę na tabletkę dzień po może przepisać zarówno lekarz rodzinny jak i ginekolog. Wielu lekarzy rodzinnych odmawia jednak przepisania preparatu i kieruje pacjentkę do ginekologa, tłumacząc to brakiem możliwości sprawdzenia, czy pacjentka nie jest w ciąży. Tymczasem wystarczy do wywiadu medycznego wpisać, że pacjentka deklaruje, że nie jest w ciąży i wystawić receptę. Na rynku jest wiele leków (chociażby antybiotyków), które przepisują lekarze rodzinni i których przeciwwskazaniem jest ciąża. Wtedy deklaracja ze strony pacjentki jest zupełnie wystarczająca.

Działanie tabletki dzień po

W farmakologii dostępne są dwa preparaty uniemożliwiające zajście w ciążę już po stosunku płciowym: Escapelle oraz ellaOne. Tabletkę Escapellę (opakowanie zawiera jedną tabletkę) trzeba przyjąć do 72 godzin po stosunku. Jej substancją czynną jest lewonorgestrel. Jego działanie polega na tym, że utrudnia zagnieżdżenie się komórce jajowej, działając na endometrium. Poza tym tworzy barierę dla plemników w drogach rodnych, bo zmienia konsystencję śluzu. Tabletka zażyta w ciągu 24 godzin od zbliżenia, ma skuteczność na poziomie 99%.
Z kolei ellaOne jest środkiem, który można zażyć aż do 120 godzin po stosunku, w który mógłby spowodować niechcianą ciążę. Zawiera octan uliprystalu, który poprzez opóźnienie owulacji, utrudnia zapłodnienie. Opakowanie zawiera jedną tabletkę, którą przyjmuje się niezależnie od posiłku, czy pory dnia. Badania dowodzą, że jest najbardziej skuteczna wtedy, gdy zostanie wzięta w ciągu 24 godzin po stosunku.
W wypadku obu preparatów skuteczność spada wraz z czasem, który minął od zbliżenia. Może się także zdarzyć, choć niezwykle rzadko, że pomimo zażycia tabletki, dojdzie do zapłodnienia.
Escapelle jest nawet trzykrotnie tańsza od tabletki ellaOne, która kosztuje około 100 zł.
Ponadto WHO dopuściło do obrotu jeszcze jeden środek – zawierający mifepriston, ale jest on niedostępny w Polsce.
Zarówno Escapelle, jak i ellaOne można przyjąć w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego i o dowolnej porze dnia. Jedyną regułą która obowiązuje jest to, że tabletkę trzeba przyjąć najszybciej, jak to możliwe. Im szybciej po stosunku tabletka zacznie działać, tym wyższe jest prawdopodobieństwo, że spełni swoją rolą i zapobiegnie zapłodnieniu. Trzeba również pamiętać, że jeśli do trzech godzin po zażyciu tabletki, dojdzie do wymiotów, istnieje ryzyko, że tabletka nie zadziała i należy przyjąć ją ponownie.

Skutki uboczne tabletek ellaOne oraz Escapelle

Często występującymi skutkami ubocznymi po zażyciu tabletki dzień po są zaburzenia nastroju, ból głowy, mdłości, bóle okolic brzucha oraz bolesne miesiączkowanie. Mogą pojawić się również wymioty oraz biegunka. Niektóre kobiety skarżą się także na uczucie zmęczenia oraz nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne. Zażycie tabletki dzień po może przyspieszyć lub opóźnić wystąpienie krwawienia miesiączkowego. Poza tym może spowodować krwawienie śródmiesiączkowe lub plamienie. Należy liczyć się z tym, że tabletka dzień po rozreguluje cykl miesiączkowy.

Kto może kupić tabletkę dzień po?

Antykoncepcja awaryjna jest dostępna tylko i wyłącznie na receptę dla kobiet, które ukończyły 15 rok życia. Stosowanie tabletki dzień po jest dla kobiety stresujące lub kłopotliwe. Nie zawsze ma ona możliwość umówić wizytę lekarską, aby uzyskać potrzebną pomoc. Prostym sposobem na uzyskanie kodu recepty nawet w kilkanaście minut jest zamówienie wizyty lekarskiej online.
Po opłaceniu wizyty (koszt około 60 zł) można porozmawiać z lekarzem przez telefon lub uruchomić czat. Na podstawie wywiadu medycznego przeprowadzanego z pacjentką lekarz decyduje o tym, czy może ona otrzymać lek. W praktyce, każda kobieta, która nie jest w ciąży ani nie karmi piersią, ma prawo otrzymać receptę na tabletkę dzień po.
Zdarza się, że lekarze pierwszego kontaktu stosują klauzulę sumienia i na jej podstawie odmawiają wydania recepty. Dlatego też warto sięgnąć po formę elektronicznej porady, gdzie pomoc na pewno zostanie udzielona.
W wypadku antykoncepcji awaryjnej czas jest niezwykle ważny, dlatego też częstą praktyką wśród kobiet jest kupowanie tabletki dzień po zapobiegawczo. Wtedy można na spokojnie omówić jej działanie ze swoim lekarzem ginekologiem, a gdy pojawi się taka potrzeba, oszczędzić czas na wizytę lekarską.
W Polsce błędnie, w dużej mierze przez światopogląd, tabletka dzień po utożsamiana jest ze środkami wczesnoporonnymi. Światowa Organizacja Zdrowia stoi na stanowisku, że o ciąży można mówić dopiero w wypadku, gdy zapłodniona komórka jajowa zagnieździ się w macicy. Tabletki dzień po zaś nie wpływają na implantację zarodka.
O ile lekarze mają możliwość skorzystania z klauzuli sumienia, o tyle pracownik apteki nie może odmówić sprzedania tabletki. Prawo farmaceutyczne mówi jedynie o tym, że farmaceuta może odmówić wydania leku, gdy jego zażycie zagraża życiu lub zdrowiu pacjenta. Tabletka dzień po, przepisana przez lekarza, nie spełnia tych przesłanek.
Ważne jest, by tabletkę dzień po traktować rzeczywiście jako formę antykoncepcji awaryjnej. Zawiera ona sporą dawkę hormonów, które nadużywane będą mieć negatywny wpływ na zdrowie i mogą przyczynić się do rozwoju niechcianych schorzeń. Poza tym nie wolno stosować tabletki dzień po jako formy zabezpieczenia przed stosunkiem. Trzeba wybrać inną spośród dostępnych metod antykoncepcji.

Konsultacje online: twoje-zdrowie24.pl

materiał zewnętrzny