Strona główna » rośliny » owoce » Nektarynka ciekawostki

Nektarynka ciekawostki

Nektarynka to gładkoskóra odmiana brzoskwini zwyczajnej, która powstała w wyniku naturalnej mutacji pojedynczego genu recesywnego, a nie jak powszechnie się sądzi ze skrzyżowania ze śliwką.

Ten popularny owoc pestkowy wyróżnia się jędrnym miąższem oraz brakiem charakterystycznego meszku na skórce i stanowi cenne źródło witaminy C, potasu oraz błonnika.

Ostatnia aktualizacja: 2026-01-12 17:15:11

24 ciekawostki o nektarynkach

Historia i pochodzenie

Nektarynki uprawiano w Chinach już ponad 4000 lat temu, skąd Jedwabnym Szlakiem trafiły do Persji, a następnie do Rzymu i Grecji.
Nazwa owocu wywodzi się od słowa "nektar", co w mitologii greckiej oznaczało napój bogów zapewniający nieśmiertelność i wieczną młodość.
zobacz: 9 ciekawostek o brzoskwiniach
Pierwsze wzmianki o nektarynkach w języku angielskim pojawiły się dopiero w 1616 roku, mimo że owoc był znany w Azji od tysiącleci.
W starożytnych Chinach nektarynki uważano za symbol długowieczności i często pojawiały się one w sztuce oraz legendach jako pokarm nieśmiertelnych.

Botanika i genetyka

Z botanicznego punktu widzenia nektarynka i brzoskwinia to ten sam gatunek, a różnica w wyglądzie wynika jedynie z mutacji jednego genu odpowiedzialnego za włoski na skórce.
Czasami zdarza się, że na drzewie rodzącym brzoskwinie naturalnie wyrośnie gałąź rodząca nektarynki, co fachowo nazywa się sportem pąkowym.
Aby drzewo wydało owoce nektarynki, musi ono odziedziczyć gen recesywny braku omszenia od obojga rodziców.
Włoscy naukowcy w 2014 roku dokładnie zidentyfikowali gen PpeMYB25, którego brak aktywności odpowiada za tworzenie gładkiej skórki u nektarynek.

Uprawa i produkcja

Gładka skórka sprawia, że owoce te są znacznie bardziej podatne na obicia i ataki szkodników niż ich omszone kuzynki.
Drzewa nektarynowe żyją stosunkowo krótko i zazwyczaj przestają owocować po około 15 lub 20 latach intensywnej uprawy.
Chiny są absolutnym liderem w produkcji tych owoców i odpowiadają za ponad połowę światowych zbiorów brzoskwiń i nektarynek łącznie.
Stan Kalifornia w Stanach Zjednoczonych odpowiada za ponad 95 procent całej produkcji nektarynek w tym kraju.

Smak i odmiany

Nektarynki mają zazwyczaj bardziej zwarty i gęsty miąższ niż brzoskwinie, co czyni je idealnym wyborem do sałatek owocowych, ponieważ nie puszczają tak szybko soku.
Dzięki wyższej zawartości cukru i kwasów owocowych ich smak jest często opisywany jako bardziej wyrazisty i aromatyczny w porównaniu do łagodnej brzoskwini.
Odmiany o białym miąższu charakteryzują się znacznie niższą kwasowością niż odmiany żółte, co sprawia, że wydają się o wiele słodsze w smaku.
Pomiar słodyczy nektarynek wykonuje się w skali Brixa i dobrej jakości dojrzały owoc powinien osiągnąć wynik między 10 a 14 stopni.

Wartości odżywcze i zdrowie

Średniej wielkości nektarynka ważąca około 140 gramów dostarcza zaledwie 60 kalorii, co czyni ją doskonałą przekąską dietetyczną.
Skórka nektarynki jest jadalna i zawiera najwięcej cennych antyoksydantów, dlatego obieranie jej pozbawia nas kluczowych składników odżywczych.
Indeks glikemiczny nektarynki wynosi około 43, co jest wartością bezpieczną dla osób dbających o stabilny poziom cukru we krwi.
Pestki nektarynek zawierają amigdalinę, która w organizmie rozkłada się do cyjanowodoru, jednak trzeba by zjeść ich ogromną ilość, by sobie zaszkodzić.

Praktyczne porady

Owoce te doskonale nadają się do grillowania, ponieważ zawarty w nich cukier szybko się karmelizuje, tworząc chrupiącą i słodką powłokę.
Najlepszym sposobem na przechowywanie niedojrzałych nektarynek jest trzymanie ich w papierowej torbie w temperaturze pokojowej, co przyspiesza proces dojrzewania.
Pestki nektarynek dzielą się na dwie główne kategorie, czyli "freestone", gdzie pestka łatwo odchodzi od miąższu, oraz "clingstone", gdzie mocno do niego przylega.
Nektarynki wydzielają znaczne ilości etylenu, czyli gazu przyspieszającego dojrzewanie, dlatego nie powinno się ich trzymać w pobliżu warzyw takich jak kapusta czy sałata.

Dodaj ciekawostkę

gotowe pytania

Czym się różni nektarynka od brzoskwini?

Główna różnica tkwi w skórce. Nektarynka ma skórkę gładką i lśniącą, podczas gdy brzoskwinia pokryta jest charakterystycznym, puszystym meszkiem. Miąższ nektarynki jest też zazwyczaj nieco twardszy i bardziej zwarty.

Czy nektarynka to hybryda ze śliwką?

To popularny mit. Nektarynka nie jest krzyżówką brzoskwini ze śliwką, lecz naturalną mutacją genetyczną samej brzoskwini. Odpowiada za to jeden gen recesywny, który "wyłącza" produkcję meszku na skórce.

Ile kalorii ma nektarynka?

Nektarynki są niskokaloryczne i świetne na dietę. Średniej wielkości owoc (ok. 115 g) dostarcza około 45-50 kcal. To idealna, lekka przekąska, która zaspokaja ochotę na coś słodkiego.

Czy pestka nektarynki jest trująca?

Wnętrze pestki zawiera amigdalinę, która w organizmie rozkłada się do toksycznego cyjanowodoru. Połknięcie całej pestki zazwyczaj nie szkodzi, ale rozgryzienie i zjedzenie kilku nasion może być niebezpieczne dla zdrowia.

Czy pies może jeść nektarynki?

Tak, psy mogą jeść sam miąższ nektarynki w umiarkowanych ilościach. Jest to dla nich bezpieczna i zdrowa przekąska. Bezwzględnie należy jednak usunąć pestkę, która jest toksyczna i stwarza ryzyko zadławienia.

Czy cukrzyk może jeść nektarynki?

Tak, nektarynki mają niski indeks glikemiczny (IG=43) i niski ładunek glikemiczny. Oznacza to, że po ich zjedzeniu poziom cukru we krwi wzrasta powoli, co czyni je bezpiecznym owocem dla diabetyków.

Skąd pochodzą nektarynki?

Ojczyzną nektarynek są Chiny, gdzie uprawiano je już ponad 2000 lat temu. Stamtąd trafiły do starożytnej Persji, Grecji i Rzymu, a w ostatnich wiekach zyskały popularność w Europie i Ameryce.

Jak przechowywać nektarynki?

Twarde, niedojrzałe owoce najlepiej trzymać w temperaturze pokojowej, by zmiękły. Dojrzałe nektarynki warto schować do lodówki (najlepiej do szuflady na warzywa), co przedłuży ich świeżość o kilka dni.

Czy nektarynki trzeba obierać ze skórki?

Nie, skórka nektarynki jest jadalna, cienka i pełna witamin. W przeciwieństwie do brzoskwiń, nie ma drażniącego meszku, więc większość ludzi zjada te owoce w całości po dokładnym umyciu.

Jakie witaminy ma nektarynka?

Jest bogata w witaminę C, która wspiera odporność, oraz witaminę A i beta-karoten, korzystne dla wzroku i skóry. Zawiera też sporo potasu, który pomaga regulować ciśnienie krwi.

Dlaczego nektarynka nie odchodzi od pestki?

Zależy to od odmiany. Istnieją odmiany "wolnopestkowe", gdzie miąższ łatwo odchodzi, oraz "przylegające", gdzie pestka mocno trzyma się miąższu. Te drugie są często słodsze i bardziej soczyste, ale trudniejsze w obróbce.

Co zrobić z niedojrzałą nektarynką?

Aby przyspieszyć dojrzewanie, włóż nektarynki do papierowej torebki razem z jabłkiem lub bananem. Owoce te wydzielają etylen, naturalny gaz, który sprawi, że nektarynki szybciej staną się miękkie i słodkie.

Czy nektarynki można mrozić?

Tak, świetnie nadają się do mrożenia. Najlepiej pokroić je w plasterki (ze skórką lub bez), skropić sokiem z cytryny, aby nie ściemniały, i zamrozić w szczelnym pojemniku. Zimą będą idealne do ciast i koktajli.

Czy nektarynki są ciężkostrawne?

Dla większości ludzi są lekkostrawne, zwłaszcza dojrzałe owoce bez skórki. Jednak u osób z wrażliwym jelitem (IBS) zawarte w nich cukry fermentujące mogą powodować wzdęcia, dlatego warto jeść je z umiarem.

Kiedy jest sezon na nektarynki?

W Polsce szczyt sezonu na nektarynki z importu (głównie z południa Europy) przypada na miesiące letnie: lipiec, sierpień i wrzesień. Wtedy są najsmaczniejsze, najsłodsze i najtańsze.