Brokuły ciekawostki

Brokuł to jadalne warzywo z rodziny kapustowatych, znane botanicznie jako Brassica oleracea var. italica. Cenione są za swoje wartości odżywcze, w tym wysoką zawartość witaminy C, witaminy K, błonnika pokarmowego oraz licznych związków bioaktywnych o potencjalnych właściwościach prozdrowotnych. Charakterystyczną część jadalną stanowią niedojrzałe, zielone pąki kwiatowe zebrane w gęste róże.
Ostatnia aktualizacja: 2026-01-10 20:08:42
19 ciekawostek o brokułach
Historia, pochodzenie i odmiany brokułów
- Brokuły wywodzą się z rejonu Morza Śródziemnego i są znane od czasów starożytnego Rzymu, gdzie zostały wyselekcjonowane z dzikich form kapusty.
- Nazwa warzywa pochodzi od włoskiego słowa "broccolo", które oznacza "wyrastający pęd" lub "czubek kapusty", co idealnie opisuje jego wygląd.
- Do Stanów Zjednoczonych brokuły sprowadzili włoscy imigranci w XIX wieku, ale globalną popularność zyskały dopiero w latach 20. XX wieku.
- Brokuły są blisko spokrewnione z kalafiorem, jarmużem, brukselką i kapustą głowiastą, ponieważ wszystkie pochodzą od tego samego dzikiego przodka.
zobacz: 7 ciekawostek o kalafiorze
- Istnieją trzy główne odmiany brokułów: calabrese (najczęściej spotykana), brokuł włoski (o drobniejszych różyczkach) oraz broccolini (hybryda brokuła i kapusty chińskiej).
- Oprócz zielonych, istnieją także fioletowe odmiany brokułów, które zawdzięczają swój kolor antocyjanom, tym samym przeciwutleniaczom, które znajdują się w jagodach i czerwonej kapuście.
Wartości odżywcze i właściwości zdrowotne brokułów
- Cały brokuł jest jadalny, łącznie z łodygą i liśćmi, które są bogate w składniki odżywcze, choć często bywają odrzucane.
- Warzywo to jest wyjątkowo bogate w witaminę C. Porcja 100 gramów brokułów dostarcza aż 89 mg tej witaminy, co pokrywa ponad 100% dziennego zapotrzebowania.
- Intensywnie zielony kolor brokułów pochodzi od wysokiego stężenia chlorofilu, który, jak sugerują niektóre badania, może mieć właściwości wspomagające detoksykację organizmu.
- Charakterystyczny zapach brokułów, który wydziela się podczas gotowania, jest spowodowany przez związki siarki, głównie sulforafan, który jest również jednym z najcenniejszych prozdrowotnych składników tego warzywa.
- Aby aktywować sulforafan i zwiększyć jego biodostępność, należy brokuły pokroić i odczekać około 40 minut przed spożyciem na surowo lub gotować je maksymalnie 3-4 minuty na parze.
- Kiełki brokuła zawierają nawet do 100 razy więcej prekursora sulforafanu, glukorafaninu, niż dojrzałe warzywo, co czyni je prawdziwą bombą odżywczą.
Uprawa, gotowanie i ciekawostki o brokułach
- California produkuje ponad 90% brokułów uprawianych w Stanach Zjednoczonych, co czyni ją światowym liderem w produkcji tego warzywa.
- Gotowanie brokułów na parze przez około 3-4 minuty jest uważane za najlepszą metodę przygotowania, aby zachować maksimum składników odżywczych i żywy zielony kolor.
- W przeciwieństwie do wielu innych warzyw, mrożone brokuły często zachowują wartość odżywczą porównywalną ze świeżymi, ponieważ są mrożone krótko po zbiorach.
- W kuchni molekularnej puree z brokułów jest używane jako naturalny, wegański zamiennik żelatyny do zagęszczania i stabilizowania potraw dzięki wysokiej zawartości pektyn.
- Globalna produkcja brokułów (wraz z kalafiorem) w 2021 roku osiągnęła poziom 27,5 miliona ton, a czołowymi producentami były Chiny, Indie i Hiszpania.
- Najcięższy brokuł na świecie, wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa, ważył ponad 15 kg i został wyhodowany przez Johna Evansa z Alaski w USA w 2014 roku. Jego średnica wynosiła aż 1,8 m.
- Statystyczny Polak zjada około 1,1 kilograma brokułów rocznie, co jest wynikiem znacznie niższym niż w przypadku mieszkańców Włoch czy Hiszpanii, gdzie roczne spożycie na osobę może przekraczać 5 kilogramów.
Dodaj ciekawostkę
Brokuły pytania
Czy brokuły są zdrowe?
Brokuły są bardzo zdrowe, ponieważ zawierają witaminy C, K, A i z grupy B, a także błonnik, antyoksydanty i związki siarki o działaniu przeciwnowotworowym.
Jakie witaminy mają brokuły?
Brokuły dostarczają przede wszystkim witaminy C i K, a także kwasu foliowego, witaminy A oraz witamin z grupy B, które wspierają układ odpornościowy i metabolizm.
Ile kalorii mają brokuły?
Świeże brokuły mają około 34 kcal w 100 gramach, co czyni je niskokalorycznym warzywem polecanym w dietach odchudzających.
Dlaczego warto jeść brokuły?
Warto jeść brokuły, ponieważ wspierają zdrowie serca, poprawiają trawienie, chronią przed stresem oksydacyjnym i wspomagają profilaktykę chorób cywilizacyjnych.
Jak najlepiej gotować brokuły, żeby zachowały wartości odżywcze?
Brokuły najlepiej gotować na parze przez kilka minut, aby zachowały witaminy i związki bioaktywne, które mogą ulec zniszczeniu przy długim gotowaniu w wodzie.
Czy brokuły można jeść na surowo?
Tak, brokuły można jeść na surowo, a w takiej formie zachowują najwięcej witaminy C i sulforafanu, choć dla niektórych osób mogą być trudniejsze do strawienia.
Czym różnią się brokuły od kalafiora?
Brokuły i kalafior należą do tej samej rodziny warzyw kapustnych, ale różnią się kolorem, smakiem i zawartością niektórych składników odżywczych — brokuły są bogatsze w witaminę C i K.
Czy brokuły pomagają w odchudzaniu?
Tak, dzięki niskiej kaloryczności, wysokiej zawartości błonnika i obecności substancji wspierających metabolizm, brokuły są polecane w dietach odchudzających.
Jak przechowywać brokuły, żeby były świeże?
Świeże brokuły najlepiej przechowywać w lodówce, w lekko uchylonym woreczku foliowym lub pojemniku, maksymalnie przez kilka dni.
Czy brokuły są dobre dla dzieci?
Brokuły są wartościowym warzywem dla dzieci, ponieważ wspierają rozwój kości, odporność i dostarczają kwasu foliowego, choć ich smak bywa trudny do zaakceptowania przez najmłodszych.
Czy brokuły zawierają białko?
Brokuły dostarczają około 2,8 g białka w 100 g, co czyni je jednym z warzyw o wyższej zawartości tego składnika.
Czy brokuły mogą działać przeciwnowotworowo?
Badania wskazują, że sulforafan obecny w brokułach może wspierać organizm w ochronie przed rozwojem niektórych nowotworów, choć nie zastępuje on leczenia.
Jakie minerały zawierają brokuły?
Brokuły są źródłem potasu, wapnia, żelaza, fosforu i magnezu, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie mięśni, układu nerwowego i krwiotwórczego.
Czy brokuły można mrozić?
Tak, brokuły dobrze znoszą mrożenie, zwłaszcza po krótkim blanszowaniu, dzięki czemu zachowują większość wartości odżywczych.
Dlaczego brokuły czasem mają gorzki smak?
Gorzki smak brokułów wynika z obecności naturalnych związków siarki, które odpowiadają także za ich właściwości zdrowotne.




















