Strona główna » rośliny » warzywa » 15 ciekawostek o selerze

Seler ciekawostki

Seler, jaki znamy dzisiaj – chrupiąca łodyga do maczania w dipach – to stosunkowo nowa przekąska. Przez tysiąclecia ta roślina była symbolem śmierci, żałoby, ale też... afrodyzjakiem, którego aromat miał przyciągać kobiety niczym feromony.

Ostatnia aktualizacja: 2026-02-17 17:30:24

15 ciekawostek o selerze

Warzywo pogrzebowe
W starożytnej Grecji seler był silnie kojarzony ze śmiercią i żałobą. Używano go do wyplatania wieńców pogrzebowych, a także dekorowano nim groby zmarłych. Powiedzenie "on już potrzebuje selera" oznaczało, że dana osoba jest bliska śmierci.
Mit ujemnych kalorii
Choć seler składa się w 95% z wody i jest niskokaloryczny (ok. 14–16 kcal na 100g), teoria "ujemnych kalorii" to mit. Organizm zużywa na jego trawienie tylko około 10–20% dostarczonej energii, więc bilans energetyczny zawsze pozostaje minimalnie dodatni.
Korona dla zwycięzcy
Mimo żałobnych konotacji, wieńce z dzikiego selera (smallage) były nagrodą dla zwycięzców Igrzysk Nemejskich oraz Istmijskich w starożytnej Grecji. Był to prestiżowy symbol triumfu, równoważny późniejszym wieńcom laurowym.
Selerowy afrodyzjak
Seler zawiera androstenon i androstenol – naturalne steroidy, które występują również w ludzkim potcie i działają jak feromony. Choć nauka nie potwierdza, by samo jedzenie selera drastycznie zwiększało libido, jego zapach może podświadomie wpływać na atrakcyjność mężczyzn.
Groźny alergen
Seler jest jednym z najsilniejszych alergenów pokarmowych w Europie Środkowej (tzw. "zespół seler-brzoza-bylica"). Gotowanie go nie neutralizuje zagrożenia, w przeciwieństwie do wielu innych warzyw, co czyni go niebezpiecznym składnikiem ukrytym w bulionach i przyprawach.
Święta roślina
Homer w "Iliadzie" wspomina, że konie Achillesa pasły się na łąkach pełnych dzikiego selera, co miało je uleczyć z chorób. Roślina ta pojawiała się też na monetach miasta Selinunt na Sycylii, którego nazwa (Selinus) pochodzi właśnie od greckiego słowa oznaczającego seler.
Włoski wynalazek
Seler naciowy w formie, którą znamy (duże, soczyste łodygi bez goryczy), został wyhodowany dopiero w XVII wieku we Włoszech. Wcześniej uprawiano go głównie jako zioło lecznicze lub przyprawę, a dzikie odmiany były zbyt gorzkie i łykowate do jedzenia na surowo.
Sól selerowa
To popularna przyprawa składająca się ze zmielonych nasion selera i soli (zazwyczaj w proporcji 1:9 lub 2:8). Jest kluczowym składnikiem drinka Bloody Mary oraz przyprawy Old Bay, a także naturalnym źródłem azotanów używanych do konserwowania wędlin bez chemicznych dodatków.
Skarb Tutanchamona
Girlandy uplecione z liści dzikiego selera znaleziono w grobowcu faraona Tutanchamona, co potwierdza jego rytualne znaczenie już w starożytnym Egipcie (ok. 1323 p.n.e.). Roślina ta miała towarzyszyć zmarłemu w drodze w zaświaty.
Lekarstwo na kaca
Rzymianie wierzyli, że noszenie wieńców z selera na szyi podczas uczt chroni przed upojeniem alkoholowym i łagodzi porannego kaca. Był to jeden z wielu ludowych sposobów na radzenie sobie ze skutkami nadmiernego picia wina.
Krzyżowa reakcja
Osoby uczulone na pyłki brzozy lub bylicy często reagują alergicznie na seler (reakcja krzyżowa) ze względu na podobieństwo białek Api g 1 do alergenów pyłków.
Wybielanie w ziemi
Aby uzyskać biały, delikatny seler naciowy (tzw. seler bielony), rolnicy dawniej obsypywali rosnące łodygi ziemią, by odciąć dostęp światła i zahamować produkcję chlorofilu. Dziś częściej stosuje się odmiany samobielące lub specjalne osłony.
Usuwanie łyka
Charakterystyczne "włosy" w selerze naciowym to wiązki kolenchymy (tkanki wzmacniającej), które można łatwo usunąć obieraczką do warzyw lub przez przełamanie łodygi i pociągnięcie. Szefowie kuchni zawsze usuwają te włókna, by seler był delikatniejszy w potrawach.
Hipokrates zalecał
Ojciec medycyny, Hipokrates, pisał: "Dla zszarganych nerwów seler niech będzie twoim pokarmem i lekarstwem". Już w starożytności doceniano jego właściwości uspokajające, co współczesna nauka wiąże z zawartością apigeniny działającej kojąco na układ nerwowy.
Nasiona jak pył
Nasiona selera są niezwykle drobne – w jednym gramie mieści się ich ponad 2000. Mimo mikroskopijnych rozmiarów, mają tak intensywny aromat, że w kuchni używa się ich w śladowych ilościach, by nie zdominowały potrawy goryczą.

Dodaj ciekawostkę

Seler pytania

Dlaczego seler jest silnym alergenem?

Zawiera białka (m.in. Api g 1), które nie rozkładają się nawet podczas gotowania, mogąc wywołać wstrząs anafilaktyczny u osób uczulonych.

Czy seler działa jak afrodyzjak?

Tak, warzywo to zawiera androstenon – feromon, który naturalnie występuje w pocie i może subtelnie zwiększać atrakcyjność w oczach płci przeciwnej.

Jakie witaminy ma seler korzeniowy?

Jest bogaty w witaminę C, K oraz witaminy z grupy B (w tym kwas foliowy i PP). Zawiera też dużo fosforu, wapnia, potasu i cynku.

Dlaczego seler pomaga schudnąć?

Ma bardzo mało kalorii (tylko 18 kcal w 100 g) i dużo wody (90%). Dzięki błonnikowi daje uczucie sytości i przyspiesza metabolizm.

Co to są furanokumaryny w selerze?

To związki chemiczne, które mogą powodować fotouczulenie. Po zjedzeniu dużej ilości selera i ekspozycji na słońce mogą pojawić się przebarwienia na skórze.

Czy seler obniża ciśnienie krwi?

Tak, dzięki zawartości ftalidów rozluźnia mięśnie wokół tętnic, a potas pomaga regulować ciśnienie. Jest polecany w diecie nadciśnieniowców.

Jak seler wpływa na stawy?

Działa przeciwzapalnie i pomaga usuwać kwas moczowy z organizmu. Jest pomocny przy dnie moczanowej i bólach reumatycznych.

Czym różni się seler naciowy od korzeniowego?

Seler naciowy ma grube, chrupiące łodygi i mały korzeń, a korzeniowy tworzy dużą, jadalną bulwę. Oba są tą samą rośliną, ale różnymi odmianami uprawnymi.

Dlaczego seler ciemnieje po obraniu?

Zawiera polifenole, które utleniają się w kontakcie z powietrzem. Aby temu zapobiec, warto skropić go sokiem z cytryny.

Czy można jeść liście selera korzeniowego?

Tak, są jadalne i bardzo aromatyczne! Świetnie nadają się jako przyprawa do zup (np. rosołu), sosów czy suszenia zamiast natki pietruszki.